Tibet Hükümdarı Songtsen bin yıldan fazla bir müddet evvel yaşamıştı. Beş kraliçesi vardı. Başşehri Lhasa’ya bakan Kızıl Tepe’nin üstündeki taştan bir kalede onunla birlikte yaşıyorlardı.
Tibet o vakitler büyük bir imparatorluktu. Kral, barışı ve karşılıklı anlayışı sağlamak için Çin imparatorundan bir kız istedi.
Songtsen zeki bakanı Garpa’yı Çin imparatorunun sarayına gönderdi ve imparator talepleri zahmetle geri çevirebildi. Tibet süvarileri çoktan sarayının duvarlarına ulaşmıştı ve imparator endişeye kapılmıştı. Bu yüzden kızlarından birini Songtsen’e göndermeye kelam verdi lakin bunun için Tibetli bakanın dört testi geçmesi gerekiyordu. “Biz bu türlü yaparız,” diye ekledi imparator çabucak. “Başarısız olursan ölürsün; başarılı olursan kız senindir. Sakın gücenme,” diye ekledi.
Garpa bu meydan okumayı kabul etti ve imparator bunun üzerine danışmanlarına, kahinlerine ve vezirlerine danıştı. “Garpa bin kuzuyu asıl annelerine kavuşturmaya çalışsın,” diye tavsiyede bulundu koca başlı bir bakan. Zira onları tanımayan biri, tüm kuzuları ve ebeveynlerini nasıl yine bir ortaya getirebilirdi ki?
İki bin meleyen koyun sürüsü önünde çobanlık yaparken, Garpa çabucak hepsini hür bıraktı. Koyunlar evvelce olduğu üzere kendi ortalarında aile çiftleri oluşturdular, her kuzu kendi annesine sokuldu.
Böylece Garpa birinci imtihanını geçmiş oldu. O vakit imparator şöyle düşündü: “Bu Tibetli hayvanların nasıl davranacağını biliyor. Lakin ona çözülmesi güç bir kraliyet misyonu vereceğim.”
İmparator geceleyin müdafaalarına Garpa’yı bir sürü geçitten geçirtti, ta ki nerede olduğunu bilemeyene kadar. Binlerce odanın ortasında küçük bir odada gecelemesini söylediler ve misyonunu açıkladılar.
“Bu gece burada uyu. Yarın gözlerin bağlı olarak sarayın orta avlusuna götürüleceksin. Şayet o vakit bu odaya geri dönmenin bir yolunu bulabilirsen, ikinci sınavı da geçmiş olacaksın.”
Garpa gülümsedi ve onlara yeterli geceler diledi. Sabah olduğunda hazırdı; burnunu takip ederek geceyi geçirdiği küçük odaya geri döndü. Böylelikle imparatoru bir sefer daha yanıltmış oldu.
“Garpa’yı ne yapmalı?” diye bağırdı imparator, uzun parmaklı, mücevherli ellerini sıkarak. “Kızımı istiyor! Onu nasıl engelleyebilirim?”
“İpek ve mücevherler,” diye fısıldadı ak sakallı yaşlı bir danışman kulağına. “Bakalım Tibetli, merhum İmparatoriçe Dowager’ın dizilmemiş kıymetli kolyesindeki geçilmez Kırmızı Mercan Boncuğu’nu geçirebilecek mi? Daha evvel hiç kimse ipek bir ipliği o küçük ve bükülmüş taş matrisin içinden geçiremedi. Daha evvel herkes bu mevzuda başarısız oldu.” diye ekledi büyücü.
İmparatorun siyah gözleri parladı. Kendisi ve tüm kardeşleri de bu misyonu imkânsız bulmuştu.
Garpa çok geçmeden verilen misyonu yerine getirmeye başladı. Çabucak bir karıncanın kendisine yardım etmesini sağladı. İpek ipliği karıncanın göbeğine bağladı; biraz balla küçük yaratığı, ipliği kendisiyle birlikte çekerek süper mercanın zımnî matrisi boyunca sürünmeye ikna etti. Garpa bir anda ipliğin tamamını deliğe çekmiş ve üçüncü denemesini de geçmişti.
İmparator ağıt yaktı ancak eşlerinden birinin bir planı vardı. “Garpa’yı bir kürsüye oturt ve hükümdarı için bir eş seçmesine müsaade ver,” diye önerdi. ” Binlerce birbirine benzeyen kız ortasından gerçek prensesi seçmesini sağla.”
İmparator kabul etti ve on bin genç Chang’an kızı incelendi ve bin “prenses” seçildi. Ve sonra Garpa, kızları incelemek ve prensesi seçmek için geniş bir imparatorluk odasının başına oturmak zorunda kaldı.
“Wencheng’i bugün odasında tut,” diye fısıldadı annesi imparatora. “Tibetlinin asla haberi olmayacak. Bırak kalabalığın içinden birini seçip hükümdarına getirsin. Her Chang’an kızı bir prensestir!”
Ama imparator ona aykırı karşıt baktı. “Ben sözümü fiyatım, aptal kadın! Benim küçük Wencheng’imin genç kız kalabalığının ortasında olmasını sağla,” diye bağırdı.
Ağırbaşlı genç kızlar kalabalığı şık ve görkemli bir alay halinde Garpa’nın önünde yavaşça geçit merasimi yaptığında, Garpa onları teker teker dikkatle inceledi. Birden, içlerinden birinin saçlarını süsleyen çiçeklere tırmanan bir çift arı gördü. Kış mevsimi olduğu için, önündeki tüm bayanların takma çiçekli saç başlıkları takıyor olması gerektiği sonucuna vardı; zira bir imparator bile ansızın on binlerce taze çiçeği nereden bulabilirdi ki? Yalnızca gerçek bir prensesin simsiyah saçlarını süsleyen böylesine hoş çiçek açmış süsenleri ve zambakları olabilirdi. Böylelikle imparatorun kızını tanıdı.
Bu formda Garpa’nın imtihanları sona ermiş oldu. Prensese cesurca memleketine kadar eşlik etti ve Kral Songtsen Prenses Wencheng’i kraliçesi yapmaktan büyük memnunluk duydu.
İyi kalpli hanımefendi ülkenin ipekböcekleriyle tanışmasını sağladı; ona ipek eğirmeyi öğretti ve kaba deri pelerinlerini şık brokar cüppelerle değiştirtti. Ve çeyizinin bir kesimi olarak getirdiği büyük Hint Buda heykeli, Kral Songtsen’in Budizm’e ve onun daha barışçıl yollarına dönmesine yardımcı oldu.
Benzer bir hikaye elçi Garpa ve prensesin şu kelamlarıyla sona erer: “Benimle birlikte gideceğin için imparator sana pek çok ikram vermek isteyecektir. Tibetli prensimiz gereksiniminiz olan her şeye sahiptir. Bu yüzden mücevherler ve ipekler almayın lakin artık size söylediklerimi unutmayın. Ondan tüm en önemli tahılların tohumlarını isteyin. Onlarla topraklarımızı bereketlendireceğiz ki bu da altın ve gümüşten daha pahalı bir armağandır.”
Prenses onun tavsiyesini dinledi. Kızının isteğine hayran kalan imparator, Tibet’e götürmesi için ona tahıl tohumlarıyla yüklü beş yüz at verdi. (Liyi 1985, 42-49)
