Bir vakitler İran’ın bir kasabasında biri Kâsım, oburu Ali Baba isminde iki kardeş yaşarmış. Babaları küçük bir mirası ortalarında eşit olarak paylaştırmış. Kâsım çok güçlü bir bayanla evlenmiş ve varlıklı bir tüccar olmuş. Ali Baba ise kendisi üzere yoksul bir bayanla evlenmiş ve odun kesip üç eşekle kente götürüp satarak geçiniyormuş.
Bir gün Ali Baba ormandayken ve eşeklerine yükleyecek kadar odun kesmişken, uzaktan kendisine yanlışsız yaklaşan büyük bir toz bulutu gördü. Dikkatlice baktı ve kısa bir mühlet sonra soyguncu olabileceklerinden şüphelendiği bir küme atlıyı fark etti. Kendini kurtarmak için eşeklerini geride bırakmaya karar verdi.
Yüksek bir kayanın üzerine dikilmiş büyük bir ağaca tırmandı, kısımları onu gizleyecek kadar kalındı ve yeniden de fark edilmeden geçen her şeyi görebilmesine imkan sağlıyordu.
Sayıları kırka varan, hepsi de yeterli atlara binmiş ve silahlanmış olan birlik, ağacın bulunduğu kayanın tabanına geldi ve orada attan indi. Her biri atının dizginlerini çözdü, bir çalıya bağladı ve artlarında getirdikleri bir torba dolusu mısırı atlarının boynuna astı.
Sonra her biri, yükünden Ali Baba’ya altın ve gümüş dolu üzere görünen heybesini çıkardı.
Liderleri olduğunu düşündüğü biri, Ali Baba’nın gizlendiği ağacın altına geldi ve çalıların arasından geçerek şu sözleri söyledi “Açıl susam açıl!” [1] Soyguncuların başı bu sözleri söyler söylemez, kayaların içinde bir kapı açıldı; ve tüm adamlarını kendisinden evvel içeri soktuktan sonra, kapı tekrar bizatihi kapanırken onları takip etti.
Soyguncular kayanın içinde bir müddet kaldılar, bu sırada Ali Baba yakalanma kaygısıyla ağaçta kaldı.
Sonunda kapı tekrar açıldı ve son giren olarak birinci o çıktı ve hepsinin yanından geçişini görmek için durdu;
Ali Baba onun şu sözleri söyleyerek kapıyı kapattığını duydu: “Kapandı, Susam!” Herkes çabucak gidip atını dizginledi, heybesini bağladı ve tekrar atına bindi. Başlarındaki adam, hepsinin hazır olduğunu görünce, geldikleri yoldan geri döndüler.
Ali Baba onları görebileceği yere kadar gözleriyle takip etti ve daha sonra aşağı inmeden evvel epey bir mühlet bekledi. Soyguncuların başının kapıyı açıp kapamak için kullandığı sözleri hatırlayınca, bu sözleri söylem etmesinin de tıpkı etkiyi yaratıp yaratmayacağını merak etti. Bu nedenle, çalıların ortasına girdi ve onların gerisinde gizlenmiş kapıyı fark ederek önünde durdu ve ” Açıl susam açıl!” dedi. Kapı anında gerisine kadar açıldı.
Karanlık, kasvetli bir mağara bekleyen Ali Baba, kayanın doruğundaki bir açıklıktan ışık alan, içinde her türlü erzak, birbiri üzerine yığılmış güçlü ipek, kumaş, brokar ve pahalı halı balyaları; büyük yığınlar halinde altın ve gümüş külçeler ve torbalar içinde para bulunan yeterli aydınlatılmış ve geniş bir oda görünce şaşırdı.
Tüm bu zenginlikleri görünce, bu mağaranın asırlardır birbiri arkasına gelen soyguncular tarafından kullanılmış olabileceğini düşündü.
Ali Baba yürekle mağaraya girdi ve üç eşeğinin taşıyabileceğini düşündüğü kadar altın parayı çuvallara doldurdu. Çuvalları yükledikten sonra, üzerlerine görünmeyecek biçimde odun döşedi. İstediği sıklıkta içeri girip çıktıktan sonra kapının önünde durdu ve “Kapan susam!” diye seslenince kapı zaten kapandı. Sonra da kasabaya hakikat yola koyuldu.
Ali Baba meskene vardığında, eşeklerini küçük bir avluya sürdü, kapıları çok dikkatli bir biçimde kapattı, sepetleri örten tahtaları attı, çuvalları meskenine taşıdı ve karısının önünde sıraya dizdi.
Sonra torbaları boşalttı, o denli büyük bir altın yığını ortaya çıktı ki karısının gözleri kamaştı ve sonra ona başından sonuna kadar tüm macerayı anlattı ve her şeyden evvel bunu kapalı tutmasını tavsiye etti.
Karısı düzgün talihlerine çok sevindi ve bütün altınları modül parça saymak istedi. “Karıcığım,” diye karşılık verdi Ali Baba, “parayı saymaya kalkıştığında ne yaptığının farkında değilsin; asla başaramazsın. Bir çukur kazacağım ve onu gömeceğim. Kaybedecek vakit yok.” “Haklısın kocacığım,” diye yanıt verdi bayan, “ama ne kadar paramız olduğunu mümkün olduğunca çabuk öğrenelim. Sen çukuru kazarken ben de küçük bir ölçü alayım ve tartayım.”
Kadın çabucak yakında oturan kayınbiraderi Kâsım’a koştu ve karısına seslenerek bir müddetliğine kendisine bir ölçü ödünç vermesini rica etti. Bayan ona büyük mü yoksa küçük mü istediğini sordu, küçük bir tane istedi. Ona biraz beklemesini ve çabucak bir tane getireceğini söyledi, o denli de yaptı, lakin Ali Baba’nın yoksulluğunu bildiği için, karısının ne tıp bir tahıl ölçmek istediğini merak etti ve ölçünün tabanına ustalıkla biraz içyağı koyarak, bu kadar uzun mühlet kaldığı için üzgün olduğunu, ancak daha evvel bulamadığını mazeret ederek ölçüyü ona getirdi.
Ali Baba’nın karısı konuta gitti, ölçüyü altın yığınının üzerine koydu, doldurdu ve işi bitene kadar sık sık kanepenin üzerine boşalttı, o vakit bu kadar çok olduklarını görünce çok mutlu oldu ve çukuru kazmayı neredeyse bitirmiş olan kocasına söylemeye gitti. Ali Baba altınları gömerken, karısı, eltisine titizliğini ve çalışkanlığını göstermek için ölçüyü tekrar geri götürdü, lakin bir altın modülünün tabana yapıştığını fark etmedi. “Abla,” dedi, ölçüyü tekrar ona verirken, “görüyorsun ki ölçünü uzun mühlet tutmadım. Bunun için sana minnettarım ve teşekkür ederek geri veriyorum.”
Ali Baba’nın karısı masraf gitmez, Kâsımın karısı ölçünün tabanına baktı ve ona yapışmış bir altın kesimi bulunca tarifsiz bir şaşkınlık yaşadı. Kıskançlık çabucak onu ele geçirdi. “Ne o!” dedi, “Ali Baba’nın altını bu kadar bol mu ki ölçüyor? Bütün bu servet nereden geliyor?”
Kocası Kâsım o sırada işyerindeydi. Meskene döndüğünde karısı ona şöyle dedi: “Kâsım, biliyorum sen kendini güçlü sanıyorsun fakat Ali Baba senden kat be kat daha varlıklı. O parasını saymıyor, ölçüyor” dedi. Kâsım ondan bilmeceyi açıklamasını istedi, o da bunu yaptı, keşfi yapmak için kullandığı hileyi anlattı ve hangi prensin periyodunda basıldığını söyleyemeyecekleri kadar eski olan parayı ona gösterdi.
Kâsım, güçlü dul bayanla evlendikten sonra Ali Baba’ya hiçbir vakit kardeşi üzere davranmamış, onu ihmal etmişti; artık de kardeşinin refahından şad olmak yerine, alçakça bir kıskançlık duyuyordu. O gece hiç uyuyamadı ve sabah gün doğmadan Ali Baba’nın yanına gitti. “Ali Baba,” dedi, “sana şaşıyorum; hem çok yoksulmuş üzere davranıyorsun, hem de altın ölçüyorsun. Karım dün ödünç aldığın ölçünün tabanında bunu buldu.”
Ali Baba bu konuşmayla, Kâsım’ın ve karısının, kendi karısının ahmaklığı yüzünden, gizlemek için çok nedenleri olan şeyi bildiklerini anladı; lakin yapılan şey geri alınamazdı. Bu nedenle, en ufak bir şaşkınlık ya da sorun göstermeden her şeyi itiraf etti ve sırrı saklaması için kardeşine hazinesinin bir kısmını teklif etti.
“Ben de o denli umuyorum,” diye yanıt verdi Kâsım kibirle; “ama bu hazinenin tam olarak nerede olduğunu ve istediğim vakit şahsen nasıl gidebileceğimi bilmeliyim; aksi takdirde gidip aleyhinde bilgi veririm ve o vakit yalnızca daha fazlasını almakla kalmaz, sahip olduğun her şeyi de kaybedersin ve ben de verdiğim bilgi karşılığında bir hisse alırım.”
Ali Baba ona istediği her şeyi anlattı, hatta mağaraya girebilmek için kullanması gereken sözlere kadar.
Kâsım sonraki sabah güneşten çok evvel kalktı ve doldurmayı tasarladığı büyük sandıkları taşıyan on katırla ormana gerçek yola çıktı ve Ali Baba’nın ona işaret ettiği yolu izledi. Çok geçmeden kayaya ulaştı ve kardeşinin ona verdiği ağaç ve öteki işaretlerden yeri buldu. Mağaranın girişine ulaştığında, “Açıl susam açıl!” diye seslendi. Kapı çabucak açıldı ve o içeri girdiğinde üzerine kapandı. Mağarayı incelerken, Ali Baba’nın söylediğinden çok daha fazla zenginlikle karşılaşınca büyük bir hayranlık duydu. Çabucak mağaranın kapısına taşıyabileceği kadar çok altın torbası bıraktı; ancak fikirleri sahip olması gereken büyük zenginliklerle o kadar doluydu ki, kapıyı açmak için gerekli kelimeyi hatırlayamadı, “Susam” yerine, “Aç, Arpa!” dedi ve kapının sıkıca kapalı kaldığını görünce çok şaşırdı. Birkaç çeşit tahıl saydı, fakat kapı yeniden de açılmadı.
Kâsım bu türlü bir olayı hiç beklemiyordu ve içinde bulunduğu tehlikeden ötürü o kadar telaşlanmıştı ki, “Susam” sözünü hatırlamaya çalıştıkça hafızası daha da karıştı ve güya bu kelimeyi hiç duymamış üzere unuttu. Yüklendiği çuvalları yere attı ve etrafındaki zenginliklere hiç aldırmadan mağarada bir aşağı bir üst telaşla yürüdü.
Öğleye yanlışsız soyguncular mağaralarını ziyaret ettiler. Biraz ötede Kâsım’ın katırlarının sırtlarında büyük sandıklar olduğu halde kayanın etrafında dolaştıklarını gördüler. Bunun üzerine telaşa kapılarak dörtnala mağaraya koştular. Ormanın içinde başıboş dolaşan katırları o kadar uzağa sürdüler ki, katırlar kısa müddette gözden kayboldular ve ellerinde kılıçlarıyla doğruca kapıya yöneldiler.
Atların ayak seslerini duyan Kâsım, soyguncuların geldiğini çabucak anladı ve canını kurtarmak için bir şeyler yapmaya karar verdi. Kapıya yanlışsız koştu ve kapının açıldığını görür görmez dışarı fırlayıp lideri aşağıya attı, ancak kısa mühlet sonra palalarıyla onu canından eden öbür soygunculardan kaçamadı.
Bundan sonra soyguncuların birinci işi mağarayı incelemek oldu. Kâsım’ın katırlarını yüklemek için kapıya getirdiği bütün çuvalları hazır buldular ve tekrar yerlerine taşıdılar, lakin Ali Baba’nın daha evvel götürdüklerini gözden kaçırmadılar. Sonra bir meclis toplayarak bu olay üzerine düşündüler ve Kâsım’ın içeri girdiğinde bir daha çıkamayacağını varsayım ettiler, fakat yalnızca girebileceği kapalı sözleri nasıl öğrendiğini akıl edemediler.
Onun orada olduğu gerçeğini inkâr edemezlerdi; ve tıpkı şeye kalkışacak rastgele bir kişiyi ya da hata ortağını korkutmak için, Kâsım’ın cesedini dörde bölüp ikisini bir tarafa, ikisini de öteki tarafa, mağaranın kapısının içine asmaya karar verdiler. Bu kararı alır almaz uygulamaya koyuldular; kendilerini oyalayacak diğer bir şey kalmayınca da istif yerlerini uygunca kapattılar. Atlarına binip tekrar yollara düştüler ve karşılaşabilecekleri kervanlara saldırmaya başladılar.
Bu ortada Kâsım’ın karısı gece olup da kocası dönmeyince çok huzursuz oldu. Büyük bir telaşla Ali Baba’ya koştu ve “Kayınbiraderim, Kâsım’ın ormana gittiğini biliyorsun sanırım, hem de ne sebeple; gece oldu ve dönmedi; korkarım başına bir felaket geldi” dedi. Ali Baba ona korkmasına gerek olmadığını, zira Kâsım’ın gece hayli ilerleyene kadar kasabaya gelmeyi uygun bulmayacağını söyledi.
Kâsım’ın karısı, işin bâtın kalmasının kocasını ne kadar ilgilendirdiğini düşününce, kayınbiraderine inanmaya daha kolay ikna oldu.
Tekrar konuta gitti ve gece yarısına kadar sabırla bekledi. Sonra korkusu iki katına çıktı ve bunu kendine saklamak zorunda kaldığı için ıstırabı daha da arttı. Aptalca merakından pişmanlık duydu ve ağabeyi ile yengesinin işlerine burnunu sokma isteğine lanet etti. Bütün geceyi ağlayarak geçirdi; gün doğar doğmaz da onlara gitti ve gelişinin nedenini gözyaşlarıyla anlattı.
Ali Baba, baldızının Kâsım’a ne olduğunu görmeye gitmesini istemesini beklemedi, ancak çabucak üç eşeğiyle yola çıktı ve evvel ona acısını hafifletmesi için yalvardı. Ormana gitti ve kayaya yaklaştığında, ne kardeşini ne de katırları yolda gördü, kapının yanında biraz kan döküldüğünü görünce önemli bir formda telaşlandı, bunu berbat bir alamet olarak kabul etti; lakin kelimeyi söylem ettiğinde ve kapı açıldığında, kardeşinin cesedinin dehşetli imgesi karşısında dehşete kapıldı.
Kardeşine son borcunu nasıl ödeyeceğine karar vermekte gecikmedi; lakin ona gösterdiği küçük kardeşlik sevgisine aldırmadan, cesedini örtecek bir şey bulmak için mağaraya girdi; eşeklerinden birine yükledikten sonra üzerini odunla örttü. Öbür iki eşeğe de altın torbaları yükledi, onları da daha evvel olduğu üzere odunla örttü; sonra kapıyı kapatarak uzaklaştı; ancak geceden evvel kente gitmemek için ormanın sonunda bir mühlet duracak kadar temkinliydi. Konuta döndüğünde, altın yüklü iki eşeği küçük bahçesine sürdü ve onları boşaltma işini karısına bırakırken, başkasını baldızının konutuna götürdü.
Ali Baba kapıyı çaldı ve kapıyı akıllı, zeki ve en sıkıntı şartlarda bile icat çıkarabilen bir köle olan Morgiana açtı. Avluya girdiğinde eşeği indirdi ve Morgiana’yı bir kenara çekerek ona şöyle dedi: “Gizli kalması gereken bir sırra riayet etmelisin. Efendinizin cesedi bu iki çantanın içinde. Onu doğal bir mevtle ölmüş üzere gömmeliyiz. Artık git ve hanımına söyle. Bu işi senin zekâ ve becerine bırakıyorum.”
Ali Baba cesedin Kâsım’ın meskenine yerleştirilmesine yardım etti, Morgiana’ya rolünü düzgün oynamasını tekrar tavsiye etti ve sonra eşeğiyle birlikte geri döndü.
Morgiana sonraki sabah erkenden bir eczacıya gitti ve en tehlikeli hastalıklarda tesirli olduğu düşünülen bir tıp pastil istedi. Eczacı kimin hasta olduğunu sordu. Morgiana iç çekerek, “Efendi Kâsım’ın kendisi, ne yemek yiyebiliyor ne de konuşabiliyor,” diye yanıt verdi. Akşam Morgiana tekrar birebir eczacıya gitti ve gözleri yaşlı bir biçimde, hastalara fakat son raddeye geldiklerinde verdikleri bir ilaç istedi. “Eyvah!” dedi eczacıdan ilacı alırken, “korkarım ki bu ilaç pastillerden daha yeterli tesir göstermeyecek ve uygun kalpli efendimi kaybedeceğim.”
Öte yandan, Ali Baba ve karısı o gün boyunca sık sık Kâsım’ın konutuyla kendi meskenleri ortasında gidip geldikleri ve hüzünlü göründükleri için, akşam Kâsım’ın karısının ve Morgiana’nın efendisinin öldüğünü her yerde haykıran feryatlarını ve ağlamalarını duymak kimseyi şaşırtmadı.
Ertesi sabah gün doğarken Morgiana, her vakit erkenden tezgâhının başına geçtiğini bildiği yaşlı bir ayakkabıcıya gitti ve ona güzel günler dileyerek eline bir kesim altın tutuşturup, “Baba Mustafa, dikiş kadrosunu da alıp benimle gelmelisin; lakin sana söylemeliyim ki, bu türlü bir yere geldiğinde gözlerini bağlayacağım,” dedi.
Baba Mustafa bu kelamlar karşısında biraz tereddüt eder üzere oldu. “Ah! ah!” diye karşılık verdi, “vicdanıma ya da onuruma karşıt bir şey yapmamı mı istiyorsunuz?” “Allah korusun,” dedi Morgiana, eline bir altın daha tutuşturarak, “onuruna alışılmamış bir şey isteyecek değilim! Sadece benimle gel ve hiçbir şeyden korkma.”
Baba Mustafa, Morgiana’yla birlikte gitti; Morgiana, kelamını ettiği yerde gözlerini bir mendille bağladıktan sonra onu ölen efendisinin meskenine götürdü ve cesedi bir ortaya getirdiği odaya girene kadar gözlerini hiç açmadı. “Baba Mustafa,” dedi bayan, “acele etmeli ve bu cesedin kesimlerini birbirine dikmelisin; ve bunu yaptığında sana bir kesim altın daha vereceğim.”
Baba Mustafa vazifesini tamamladıktan sonra, gözlerini tekrar bağladı, kelam verdiği üzere ona üçüncü altını verdi ve ona ağzını sıkı tutmasını tavsiye ederek onu gözlerini birinci bağladığı yere geri götürdü, bağını çözdü ve konutuna gitmesine müsaade verdi, ancak geri dönüp onu atlatma merakına kapılmasından korktuğu için gözden kaybolana kadar ahırına hakikat dönerken onu izledi; sonra da konutuna gitti. Morgiana döndüğünde, cesedi yıkamak için biraz su ısıttı ve tıpkı vakitte Ali Baba onu tütsü ile kokulandırdı ve alışılmış merasimlerle defin kıyafetlerine sardı. Kısa bir mühlet sonra misyonlu tabutu getirdi ve ölüleri yıkamakla vazifeli olan cami vazifelileri misyonlarını yerine getirmeyi teklif ettiklerinde, Ali Baba onlara bu işin çoktan yapıldığını söyledi. Bundan kısa bir müddet sonra imam ve caminin başka vazifelileri geldi. Dört komşu, birtakım dualar okuyan imamın akabinde cenazeyi mezarlığa taşıdı. Ali Baba da birkaç komşusuyla birlikte geldi ve sık sık cenazenin gömüldüğü yere taşınmasında başkalarına yardımcı oldu. Merhumun kölesi Morgiana da ağlayarak, göğsünü döverek ve saçlarını yolarak cenaze alayını takip etti.
Kâsım’ın karısı yas tutarak konutta kaldı, cenaze merasimi sırasında gelen mahallenin bayanlarıyla birlikte ağıtlar yaktı ve onların ağıtlarına katılarak uzak yakın tüm mahalleyi hüzün sesleriyle doldurdu.
Bu formda Kâsım’ın acıklı mevti, dul eşi Ali Baba ile kölesi Morgiana ortasında o kadar büyük bir ustalıkla gizlenmiş ve örtbas edilmişti ki, kentte hiç kimse bunun nedeni hakkında en ufak bir bilgi ya da kuşkuya sahip değildi. Cenazeden üç ya da dört gün sonra, Ali Baba az sayıdaki malını açıktan açığa baldızının konutuna taşıdı, gelecekte orada yaşaması kararlaştırılmıştı; lakin soygunculardan aldığı parayı geceleyin oraya taşıdı. Kâsım’ın ambarına gelince, onu büsbütün büyük oğlunun idaresine emanet etti.
Bu işler yapılırken, kırk soyguncu tekrar ormandaki sığınaklarını ziyaret etti. Kâsım’ın cesediyle birlikte kimi altın torbalarının da götürüldüğünü görünce çok şaşırdılar. “Kesinlikle fark edildik,” dedi başlarındaki adam. “Cesedin götürülmesi ve paramızın bir kısmının kaybolması, öldürdüğümüz adamın bir hata ortağı olduğunu açıkça gösteriyor: ve kendi hayatımız için onu bulmaya çalışmalıyız. Ne diyorsunuz, beyefendiler?”
Bütün soyguncular oybirliğiyle bu öneriyi onayladılar.
“Peki,” dedi adam, “aranızdan en yavuz ve mahir olanınız, bir gezgin ve yabancı kılığında kasabaya gidip öldürdüğümüz adam hakkında söylenenleri duyup duyamayacağına baksın ve kim olduğunu, nerede yaşadığını öğrenmeye çalışsın. Bu çok değerli bir bahis ve rastgele bir ihanetten korktuğum için, bu işe kalkışıp da başarılı olamayanın, başarısızlık yalnızca bir muhakeme kusurundan kaynaklansa bile, mevt cezasına çarptırılmasını öneriyorum.”
Soygunculardan biri arkadaşlarının niyetlerini beklemeden ayağa kalktı ve “Bu kaideye boyun eğiyorum ve birliğe hizmet etmek için hayatımı ortaya koymanın bir onur olduğunu düşünüyorum” dedi.
Bu soyguncu adamdan ve yoldaşlarından büyük övgüler aldıktan sonra, kimsenin kim olduğunu anlamaması için kılık değiştirdi; ve o gece birlikten ayrılarak, gün ağarırken kasabaya gitti; ve tesadüfen Baba Mustafa’nın dükkanlardan evvel her vakit açık olan tezgahına gelene kadar bir aşağı bir üst yürüdü.
Baba Mustafa elinde bir tığla oturmuş, işine devam ediyordu. Soyguncu onu selamladı ve güzel günler diledi; yaşlı olduğunu anlayınca da şöyle dedi: “Saygıdeğer adam, işe çok erken başlıyorsun; senin yaşında birinin bu kadar düzgün görebilmesi mümkün mü? Biraz daha aydınlık olsa bile, dikiş dikmeyi görüp göremeyeceğinden kuşkuluyum.”
“Beni tanımıyorsunuz,” diye yanıt verdi Baba Mustafa; “ne kadar yaşlı olsam da gözlerim inanılmaz uygundur; ve size şimdiki kadar ışık olmayan bir yerde meyyit bir adamın cesedini diktiğimi söylediğimde bundan kuşku duymayacaksınız.” “Bir ceset!” diye haykırdı soyguncu, etkilenmiş bir şaşkınlıkla. “Evet, evet,” diye karşılık verdi Baba Mustafa, “Görüyorum ki beni konuşturmak istiyorsun, lakin daha fazlasını öğrenemeyeceksin.”
Soyguncu aradığı şeyi bulduğuna emindi. Bir modül altın çıkardı ve Baba Mustafa’nın eline tutuşturarak ona şöyle dedi: “Sırrını öğrenmek istemiyorum, yeniden de bana güvenebileceğin konusunda seni temin edebilirim. Senden istediğim tek şey, cesedi diktiğin konutu bana göstermen.” “Size bu düzgünlüğü yapmak isteseydim,” diye yanıtladı Baba Mustafa, “sizi temin ederim ki yapamam. Aşikâr bir yere götürüldüm, oradan gözlerim bağlı olarak konuta götürüldüm ve sonra birebir halde geri getirildim; bu nedenle, istediğinizi yapmamın imkânsız olduğunu görüyorsunuz.” “Peki,” diye yanıt verdi soyguncu, “yine de gözlerin bağlı olarak götürüldüğün yolu biraz hatırlayabilirsin. Gel, tıpkı yerde senin gözlerini de bağlayayım. Birlikte yürüyeceğiz; tahminen bir kısmını hatırlarsın; ve herkesin zahmetinin karşılığını alması gerektiği için, senin için bir altın modülü daha var; senden istediğim şey konusunda beni mutlu et.” Bu türlü diyerek eline bir altın daha tutuşturdu.
Bu iki altın Baba Mustafa için büyük bir ayartıcıydı. Uzun müddet tek söz etmeden elindeki altınlara baktı, lakin sonunda kesesini çıkarıp içine koydu. “Söz veremem,” dedi soyguncuya, “yolu tam olarak hatırlayabileceğime; fakat madem istiyorsun, elimden geleni yapacağım.” Bu kelamlar üzerine Baba Mustafa yerinden kalktı, soyguncuyu çok sevindirdi ve onu Morgiana’nın gözlerini bağladığı yere götürdü. “İşte buradaydı,” dedi Baba Mustafa, “gözlerim bağlıydı; ve bu tarafa döndüm.” Hırsız adamın mendilini gözlerine bağladı ve Ali Baba’nın o vakitler yaşadığı Kâsım’ın meskeninin önünde durana kadar yanından yürüdü. Hırsız, mendili çıkarmadan evvel, elinde hazır tuttuğu bir modül tebeşirle kapıyı işaretledi ve sonra ona buranın kimin konutu olduğunu bilip bilmediğini sordu; Baba Mustafa da o civarda yaşamadığı için bilemeyeceğini söyledi.
Soyguncu, Baba Mustafa’dan daha fazla bir şey öğrenemeyeceğini anlayınca, ona verdiği zahmet için teşekkür etti ve tezgahına geri dönmesi için yanından ayrılırken, kendisi de çok uygun karşılanacağına ikna olmuş bir halde ormana geri döndü.
Soyguncu ve Baba Mustafa ayrıldıktan kısa bir müddet sonra Morgiana bir iş için Ali Baba’nın konutundan dışarı çıktı ve dönüşte soyguncunun yaptığı işareti görünce durup inceledi. “Bu işaretin manası ne olabilir?” dedi kendi kendine; “Birisi efendimin güzelliğini istemiyor: fakat, hangi niyetle yapılmış olursa olsun, en berbatına karşı korunmak tavsiye edilir.” Buna nazaran, bir kesim tebeşir getirdi ve efendisine ya da hanımına bir şey söylemeden her iki tarafta iki ya da üç kapıyı tıpkı biçimde işaretledi.
Bu ortada, soyguncu ormandaki birliğine tekrar katıldı ve onlara muvaffakiyetini anlattı; bilmek istediği şeyi kendisine bildirebilecek tek bireyle bu kadar çabuk karşılaştığı için şanslı olduğunu söyledi. Bütün soyguncular onu büyük bir memnuniyetle dinlediler; başlarındaki adam onun çalışkanlığını övdükten sonra hepsine hitaben şöyle dedi: “Yoldaşlar, kaybedecek vaktimiz yok; kim olduğumuzu aşikâr etmeden âlâ silahlanmış olarak yola çıkalım; fakat kuşku uyandırmamak için yalnızca bir ya da iki kişi birlikte kente girelim ve büyük meydanda buluşma yerimizde buluşalım. Bu ortada, bize uygun haberi getiren yoldaşımız ve ben gidip konutu bulacağız, böylelikle ne yapmamız gerektiğini konuşabiliriz.”
Bu konuşma ve plan herkes tarafından onaylandı ve kısa müddette hazır oldular. Birlikte yola koyuldular.
Bir müddet sonra ikişer kişilik kümeler halinde, hiç şüphelenmeden kasabaya girdiler. Başlarındaki adam ve sabah casus olarak kasabayı ziyaret etmiş olan adam en son geldiler. Adam, kaptanı Ali Baba’nın konutunu işaretlediği sokağa götürdü; Morgiana’nın işaretlediği meskenlerden birincisine geldiklerinde de konutu gösterdi. Lakin kaptan bir sonraki kapının da birebir formda ve birebir yere tebeşirle çizilmiş olduğunu gördü; ve bunu rehberine göstererek ona hangi konut olduğunu sordu, bu mu, yoksa birinci mesken mi?
Rehber o kadar şaşırmıştı ki ne yanıt vereceğini bilemedi; fakat kaptanla birlikte emsal biçimde işaretlenmiş beş ya da altı mesken gördüklerinde şaşkınlığı daha da arttı. Kaptana yemin ederek, yalnızca bir adedini işaretlediğini, başkalarını kimin işaretlediğini bilemediğini, bu yüzden ayakkabıcının durduğu konutu ayıramadığını söyledi.
Kaptan, planlarının boşa çıktığını anlayınca, doğruca buluşma yerine gitti ve askerlerine işlerini kaybettiklerini ve mağaralarına dönmeleri gerektiğini söyledi. Kendisi de onlara örnek oldu ve hepsi geldikleri üzere geri döndüler.
Bölük bir ortaya toplandığında, kaptan onlara geri dönüşlerinin nedenini anlattı; ve az sonra şef herkes tarafından mevte layık görüldü. Kendini kınadı, daha güzel tedbir alması gerektiğini kabul etti ve başını kesmekle görevlendirilen kişinin darbesini almaya hazırlandı.
Ancak birliğin güvenliği mağaraya giren ikinci kişinin bulunmasını gerektirdiğinden, daha başarılı olacağına dair kendine kelam veren çeteden bir diğeri ortaya çıktı ve teklifi kabul edildi, gidip oburunun yaptığı üzere Baba Mustafa’yı ayarttı; ve konutu gösterdikten sonra, gözden daha uzak bir yerde kırmızı tebeşirle işaretledi.
Çok geçmeden, gözünden hiçbir şey kaçmayan Morgiana dışarı çıktı ve kırmızı tebeşiri görüp daha evvel yaptığı üzere kendi kendine söylenerek öbür komşuların meskenlerini de tıpkı biçimde işaretledi.
Soyguncu, arkadaşlarına döndüğünde, Ali Baba’nın konutunu başkalarından ayırt etmenin kusursuz bir yolu olarak gördüğü bu tedbiri çok takdir etti; kaptan ve hepsi de bunun başarılı olması gerektiğini düşündüler. Daha evvel olduğu üzere birebir tedbirle kendilerini kente taşıdılar; fakat soyguncu ve kaptanı sokağa geldiklerinde birebir zorlukla karşılaştılar; bu durum kaptanı öfkelendirdi ve soyguncu da selefi kadar büyük bir şaşkınlık içindeydi.
Böylece kaptan ve birliği ikinci defa ve çok daha memnuniyetsiz bir halde geri çekilmek zorunda kalırken, yanlışın sahibi olan soyguncu da tıpkı cezaya çarptırıldı ve o da buna seve seve boyun eğdi.
Birliğinden iki yiğit adamını kaybeden yüzbaşı, yağmacının ikametgâhı hakkında bilgi edinmek için bu planı uygulayarak birliğini daha da zayıflatmaktan korkuyordu. Onları örnek alarak, bu türlü durumlarda başlarının elleri kadar uygun olmadığını anladı ve bu nedenle bu kıymetli misyonu kendi üzerine almaya karar verdi. Buna nazaran, gidip Baba Mustafa’ya başvurdu ve o da öbür soygunculara yaptığı üzere ona birebir hizmeti yaptı. Konutu bilhassa işaretlemedi, ancak yanından sık sık geçerek öylesine dikkatle inceledi ve gözlemledi ki, yanılması olanaksızdı.
Girişiminden mutlu kalan ve öğrenmek istediklerini öğrenen kaptan ormana döndü; ve birliğin kendisini beklediği mağaraya geldiğinde, “Şimdi, yoldaşlar, meskenden emin olduğum için hiçbir şey intikamımızı tam olarak almamızı engelleyemez; ve buraya gelirken bunu nasıl uygulayacağımı düşündüm, fakat daha güzel bir yol bulabilen varsa, söylesin” dedi. Sonra onlara planını anlattı; onlar da onaylayınca, civardaki köylere gidip on dokuz katır ve biri yağ dolu, başkaları boş otuz sekiz büyük deri küp satın almalarını emretti.
İki ya da üç gün içinde soyguncular katırları ve küpleri satın aldılar ve küplerin ağızları onun gayesi için çok dar olduğundan, kaptan onları genişletti ve her birine uygun gördüğü silahlarla adamlarından birini koyduktan sonra, nefes almaları için açık bırakılan yeri açtıktan sonra, küplerin dışını dolu kaptaki yağla ovdu.
Her şey bu biçimde hazırlandıktan sonra, on dokuz katıra küpler içinde otuz yedi soyguncu ve yağ küpü yüklendiğinde, yüzbaşı şoförleri olarak onlarla birlikte yola çıktı ve planladığı üzere akşam karanlığında kasabaya ulaştı. Kapısını çalmayı tasarladığı Ali Baba’nın konutuna gelene kadar onları sokaklarda dolaştırdı; lakin akşam yemeğinden sonra biraz pak hava almak için orada oturması buna mani oldu. Katırlarını durdurdu, Ali Baba’ya seslendi: “Yarınki pazarda satmak üzere bir ölçü yağ getirdim; saat o kadar geç oldu ki nerede konaklayacağımı bilmiyorum. Şayet size zahmet vermeyeceksem, geceyi sizinle geçirmeme müsaade verirseniz, konukseverliğiniz için çok minnettar olacağım.”
Ali Baba soyguncuların kaptanını ormanda görmüş ve konuşmasını duymuş olmasına karşın, onu bir yağ tüccarı kılığındayken tanıması imkânsızdı. Ona beğenilen karşılanacağını söyledi ve çabucak katırların avluya girmesi için kapılarını açtı.
Aynı vakitte bir köleyi çağırdı ve katırlar indirildiğinde onları ahıra koymasını ve yem vermesini emretti; sonra Morgiana’ya gitti ve konuğu için yeterli bir akşam yemeği hazırlamasını söyledi. Yemeği bitirdikten sonra Ali Baba, Morgiana’yı konuğuna bakması için yine görevlendirerek ona, “Yarın sabah gün doğmadan hamama gitmeyi tasarlıyorum; banyo çarşaflarımın hazır olmasına dikkat et, onları Abdalla’ya (kölenin adıydı) ver ve dönüşte bana yeterli bir çorba yap” dedi. Bundan sonra yatmaya gitti.
Bu ortada soyguncuların kumandanı avluya girdi ve her küpün kapağını çıkarıp adamlarına ne yapmaları gerektiğini söyledi. Birinci küpten başlayarak sonuncuya kadar her adama şöyle dedi: “Yattığım odanın penceresinden birkaç taş atar atmaz dışarı çıkmayı ihmal etmeyin, ben de çabucak size katılacağım.” Bundan sonra konuta geri döndü, Morgiana bir ışık alarak onu odasına götürdü ve orada bıraktı; ve o, rastgele bir kuşkudan kaçınmak için, kısa bir müddet sonra ışığı söndürdü ve kalkmaya daha hazır olabilmek için elbiselerini giydi.
Morgiana, Ali Baba’nın buyruklarını hatırlayarak banyo çarşaflarını hazırladı ve Abdullah’a et suyu için tencereyi hazırlamasını emretti; ancak o hazırlarken lamba söndü ve konutta ne yağ ne de mum kalmıştı. Ne yapacağını bilemedi, zira çorbanın yapılması gerekiyordu. Onun çok huzursuz olduğunu gören Abdalla, “Üzülme ve kendini kızdırma, avluya git ve küplerden birinden biraz yağ al” dedi.
Morgiana, Abdullah’a tavsiyesi için teşekkür etti, yağdanlığı aldı ve avluya çıktı; birinci kavanoza yaklaştığında, içerideki soyguncu yavaşça, “Zamanı geldi mi?” diye sordu. Küpün içinde istediği yağ yerine bir adam bulduğu için doğal olarak çok şaşırmış olsa da, Ali Baba, ailesi ve kendisi büyük bir tehlike altında olduğu için sessiz kalmanın ehemmiyetini çabucak hissetti; ve kendini toparlayarak, en ufak bir his göstermeden, “Henüz değil, ancak birazdan” diye karşılık verdi. Bu halde sessizce tüm kavanozlara gitti ve yağ kavanozuna gelene kadar birebir yanıtı verdi.
Bu sayede Morgiana, efendisi Ali Baba’nın otuz sekiz soyguncuyu konutuna kabul ettiğini ve bu yağ tüccarı kılığındaki kişinin de onların kaptanı olduğunu öğrendi. Elinden geldiğince ivedi ederek yağ tenceresini doldurdu ve mutfağına dönüp lambasını yakar yakmaz büyük bir çaydanlık aldı, tekrar yağ tenceresine gitti, tencereyi doldurdu, büyük bir odun ateşinin üzerine koydu ve kaynar kaynamaz gidip her bir küpe içindeki soyguncuyu boğmaya ve yok etmeye yetecek kadar döktü.
Morgiana’nın yüreğine yakışan bu hareket, iddia ettiği üzere gürültüsüz bir halde gerçekleşince, boş çaydanlıkla mutfağa döndü; yağı kaynatmak için yaktığı büyük ateşi söndürüp yalnızca et suyu yapmaya yetecek kadarını bıraktıktan sonra lambayı da söndürdü ve mutfağın avluya açılan penceresinden neler olabileceğini görene kadar dinlenmemeye karar vererek sessiz kaldı.
Çok beklememişti ki, soyguncuların başı ayağa kalktı, pencereyi açtı, ışık olmadığını görünce ve konutta rastgele bir ses ya da kıpırtı duymayınca, küçük taşlar atarak işaret verdi. Daha sonra dinledi, ancak arkadaşlarının kıpırdadığına kanaat getirebileceği hiçbir şey duymadı ya da algılamadı, çok huzursuz olmaya başladı, ikinci ve üçüncü sefer tekrar taş attı ve hiçbirinin işaretine karşılık vermemesinin nedenini anlayamadı. Çok telaşlanmıştı, yavaşça avluya indi ve birinci küpe giderek, hayatta olduğunu düşündüğü soyguncuya hazır olup olmadığını sorarken, küpten buhar çıkaran sıcak kaynamış yağı kokladı. Böylelikle Ali Baba’yı öldürme ve meskenini yağmalama planının ortaya çıktığından şüphelendi. Bütün küpleri teker teker incelediğinde bütün çetesinin öldüğünü gördü ve planında başarısız olduğu için ümitsizliğe kapılarak avludan bahçeye açılan kapının kilidini zorladı ve duvarların üzerinden tırmanarak kaçtı. Morgiana onun gittiğini görünce, efendisini ve ailesini kurtarmayı bu kadar düzgün başardığı için şad ve memnun bir biçimde yatağına gitti.
Ali Baba gün doğmadan kalktı ve kölesi tarafından takip edilerek hamama gitti, meskende meydana gelen kıymetli olaydan büsbütün habersizdi. Hamamdan döndüğünde yağ küplerini ve tüccarın katırlarla birlikte gitmediğini görünce çok şaşırdı. Kapıyı açan Morgiana’ya bunun nedenini sordu. “Efendimiz,” diye yanıt verdi Morgiana, “Tanrı sizi ve tüm ailenizi korusun. Şayet beni takip ederseniz, size göstereceğim şeyi gördüğünüzde bilmek istedikleriniz hakkında daha uygun bilgi sahibi olacaksınız.”
Morgiana kapıyı kapatır kapatmaz, Ali Baba onu takip etti ve ondan birinci kavanozun içine bakmasını ve yağ olup olmadığına bakmasını istedi. Ali Baba bunu yaptı ve bir adam görünce telaşla geri çekildi ve bağırdı. “Korkma,” dedi Morgiana, “orada gördüğün adam ne sana ne de diğerine ziyan verebilir. O öldü.” “Ah, Morgiana,” dedi Ali Baba, “bana gösterdiğin şey nedir? Açıkla kendini.” “Açıklayacağım,” diye yanıt verdi Morgiana. “Şaşkınlığınızı bastırın ve komşularınızın merakını uyandırmayın; zira bu olayı zımnî tutmak büyük değer taşıyor. Öbür bütün küplere bakın.”
Ali Baba birbiri arkasına bütün öteki küpleri inceledi; ve içinde yağ olan küpe geldiğinde, onu fevkalade bir halde batmış buldu ve bir mühlet hareketsiz durdu, bazen küplere, bazen de Morgiana’ya baktı, tek bir söz bile etmeden, şaşkınlığı o kadar büyüktü ki. Sonunda kendini toparladığında, “Tüccara ne oldu?” diye sordu. “Tüccar!” diye yanıt verdi bayan; “O da benim kadar tüccar. Sana onun kim olduğunu ve başına neler geldiğini anlatacağım; lakin hikâyeyi kendi odanda dinlesen âlâ olur; zira sıhhatin için banyodan sonra çorba içme vaktin geldi.”
Bunun üzerine Morgiana, konutun üzerindeki işareti birinci gözlemleyişinden soyguncuların yok edilişine ve kaptanlarının kaçışına kadar yaptığı her şeyi ona anlattı. Ali Baba, Morgiana’nın ağzından bu cesaretli hareketleri duyunca ona şöyle dedi: “Tanrı, senin sayende beni bu soyguncuların beni yok etmek için kurdukları tuzaklardan kurtardı. Bu nedenle, hayatımı sana borçluyum; ve bunu kabul ettiğimin birinci göstergesi olarak, şu andan itibaren, niyet ettiğim üzere karşılığını tamamlayana kadar sana özgürlüğünü veriyorum.”
Ali Baba’nın bahçesi çok uzundu ve ileride çok sayıda büyük ağaç tarafından gölgeleniyordu. Bunların yakınında o ve köle Abdullah, soyguncuların cesetlerini alacak kadar uzun ve geniş bir hendek kazdılar; toprak hafif olduğu için bunu yapmakta gecikmediler. Bu iş bittikten sonra Ali Baba küpleri ve silahları sakladı; katırlara gereksinimi olmadığı için onları farklı vakitlerde kölesi tarafından pazarda satılmaları için gönderdi.
Ali Baba bu tedbirleri alırken, kırk haramilerin reisi akıl almaz bir mahcubiyetle ormana döndü. Uzun mühlet kalmadı; kasvetli mağaranın yalnızlığı ona fecî gelmeye başlamıştı. Tekrar de arkadaşlarının intikamını almaya ve Ali Baba’nın vefatını gerçekleştirmeye karar verdi. Bu gayeyle kente döndü, bir handa konakladı ve ipek tüccarı kılığına girdi. Bu kılık altında, mağaradan yavaş yavaş pek çok çeşit bedelli eşya ve ince keten taşıdı, fakat bunları getirdiği yeri gizlemek için gerekli tüm tedbirleri aldı. Malları bu biçimde bir ortaya topladıktan sonra elden çıkarmak için, Ali Baba’nın oğlunun amcasının vefatından beri işgal ettiği Kâsım’ınkinin karşısında bulunan bir depoyu aldı.
Kendisi sonradan Cogia Hüseyin ismini aldı ve geleneğe uygun olarak komşuları olan tüm tüccarlara karşı son derece nazik ve kibar davrandı. Ali Baba’nın oğlu, yakınlarından ötürü Cogia Hüseyin ile birinci sohbet edenlerden biriydi ve dostluğunu daha da geliştirmeye çalıştı. Yerleştikten iki ya da üç gün sonra, Ali Baba oğlunu görmeye geldi ve haramilerin başı onu çabucak tanıdı ve kısa müddet sonra oğlundan onun kim olduğunu öğrendi. Bu olaydan sonra Ali Baba, ona olan ilgisini arttırdı, onu çok sevecen bir halde bağrına bastı, ona birtakım küçük ikramlar verdi ve sık sık onu yemeğe davet etti.
Ali Baba’nın oğlu Cogia Hüseyin’e karşı bu türlü bir yükümlülük altına girmek istemedi; meskeninde yer olmadığı için onu ağırlayamayacak kadar sıkıntı durumdaydı. Bu nedenle babası Ali Baba’ya onu davet etmek istediğini bildirdi. Ali Baba büyük bir memnuniyetle bu daveti kabul etti. “Oğlum,” dedi, “yarın Cuma, yani Cogia Hüseyin ve senin üzere büyük tüccarların dükkânlarının kapalı olduğu bir gün, ona sana eşlik etmesini söyle ve kapımın önünden geçerken içeri davet et. Ben gidip Morgiana’ya akşam yemeği hazırlamasını söyleyeceğim.”
Ertesi gün Ali Baba’nın oğlu ve Cogia Hüseyin randevulaşarak buluştular, yürüyüşe çıktılar ve dönerlerken Ali Baba’nın oğlu Cogia Hüseyin’i babasının yaşadığı sokaktan geçirdi ve meskene geldiklerinde durup kapıyı çaldı. “Burası, efendim,” dedi, “babamın meskeni, kendisine sizin dostluğunuzdan kelam ettiğim için beni sizi tanıma onuruna nail etmekle görevlendirdi; ben de bu zevki size aslında borçlu olduğum şeylere eklemenizi istiyorum.” Cogia Hüseyin’in tek emeli Ali Baba’nın meskenine girip, kendi hayatını tehlikeye atmadan ve gürültü çıkarmadan onu öldürmek olmasına karşın, özür dileyip gitmek istedi; ancak bir köle kapıyı açınca, Ali Baba’nın oğlu onun elinden tuttu ve bir bakıma onu zorla içeri soktu.
Ali Baba, Cogia Hüseyin’i gülümseyen bir yüzle ve dileyebileceği en nazik formda karşıladı. Oğluna yaptığı tüm güzellikler için ona teşekkür etti; genç bir adam olduğu, dünyayı pek tanımadığı ve bilgisine katkıda bulunabileceği için yükümlülüğünün daha büyük olduğunu da ekledi. Cogia Hüseyin, Ali Baba’nın iltifatına karşılık olarak, oğlunun yaşlı adamların deneyimine sahip olmasa da, birçok kişinin deneyimine denk bir sağduyuya sahip olduğunu söyledi. Farklı hususlarda biraz daha sohbet ettikten sonra, tekrar ayrılmayı teklif ettiğinde, Ali Baba onu durdurarak, “Bu kadar çabukla nereye gidiyorsunuz efendim? Birlikte yemek yeme onurunu bana bahşetmenizi rica ediyorum, her ne kadar ikramım kabulünüze layık olmasa da, bunu samimiyetle teklif ediyorum.” “Efendim,” diye karşılık verdi Cogia Hüseyin, “iyi niyetinize inanıyorum; fakat gerçek şu ki, içinde tuz olan hiçbir yiyeceği yiyemem; bu nedenle sofranızda kendimi nasıl hissedeceğimi siz düşünün.” “Eğer tek neden buysa,” dedi Ali Baba, “bu beni arkadaşlığınızın onurundan yoksun etmemeli; zira, her şeyden evvel, ekmeğime asla tuz koymam ve bu gece yiyeceğimiz ete gelince, size kelam veriyorum, onda da hiç tuz olmayacak. Bu nedenle bana bir güzellik yapıp kalmalısınız. Ben çabucak döneceğim.”
Ali Baba mutfağa gitti ve Morgiana’ya o gece pişirilecek ete hiç tuz koymamasını, sipariş ettiklerinin dışında çabucak iki ya da üç yahni yapmasını, fakat bunlara da hiç tuz koymamasını emretti.
Efendisine itaat etmeye her vakit hazır olan Morgiana, onun bu tuhaf buyruğu karşısında şaşırmaktan kendini alamadı. “Kim bu garip adam,” dedi, “etiyle birlikte tuz da yemeyen? Bu kadar uzun müddet bekletirsem yemeğiniz bozulacak.” “Kızma Morgiana,” diye yanıt verdi Ali Baba; “o dürüst bir adamdır, bu yüzden sana söylediğimi yap.”
Morgiana biraz isteksiz de olsa itaat etti ve tuz yemeyen bu adamı görmeyi merak etti. Bu emelle, mutfakta yapması gereken işleri bitirdikten sonra, Abdullah’ın bulaşıkları taşımasına yardım etti; ve Cogia Hüseyin’e baktığında, kılık değiştirmesine karşın, birinci bakışta onun soyguncuların başı olduğunu anladı ve onu dikkatle incelediğinde, giysisinin altında bir hançer olduğunu fark etti. “Efendimin en büyük düşmanı olan bu berbat adamın, onu öldürmek niyetinde olduğu için onunla birlikte tuz yememesine hiç şaşırmadım,” dedi kendi kendine, “ama onu engelleyeceğim.”
Morgiana, onlar akşam yemeğindeyken, kendi zihninde şimdiye kadar tasarladığı en bahadır aksiyonlardan birini gerçekleştirmeye karar verdi. Abdullah meyve tatlısını getirip şarap ve kadehlerle birlikte Ali Baba’nın önüne koyduğunda, Morgiana geri çekildi, bir dansçı üzere uygun bir başlıkla güzelce giyindi, beline gümüş yaldızlı bir jenerasyon bağladı, jenerasyona birebir metalden kabzası ve siperi olan bir silah astı ve yüzüne hoş bir maske taktı. Bu halde kılık değiştirdikten sonra Abdullah’a, “Taburunu al da gidip efendimizi ve oğlunun arkadaşını oyalayalım, bazen yalnızken yaptığımız üzere,” dedi.
Abdullah taburunu aldı ve Morgiana’nın önünde salona girene kadar çaldı; kapıya geldiğinde, hünerini sergilemek için müsaade istemek hedefiyle alçak sesle hürmet duruşunda bulunurken, Abdullah çalmayı bıraktı. “İçeri gel Morgiana,” dedi Ali Baba, “Cogia Hüseyin neler yapabildiğini görsün de bize performansın hakkında ne düşündüğünü söylesin.”
Yemekten sonra bu türlü bir cümbüş beklemeyen Cogia Hüseyin, bulduğunu sandığı fırsatı değerlendiremeyeceğinden korkmaya başlamıştı; lakin artık hedefine ulaşamadıysa bile, baba-oğulla dostça bir alaka sürdürerek diğer bir vakit bunu başarabileceğini umuyordu; bu nedenle, Ali Baba’nın dansı reddetmesini dileyebilirdi, fakat bunun için ona minnettarmış üzere davrandı ve konut sahibinin güzeline giden kelamlarından duyduğu memnuniyeti lisana getirmekten de geri kalmadı.
Abdullah, Ali Baba ve Cogia Hüseyin’in konuşmayı bitirdiğini görür görmez, tabur çalmaya başladı ve harika bir icracı olan Morgiana’nın her toplulukta hayranlık uyandıracak bir halde dans ettiği bir müzikle eşlik etti. Birkaç dansı büyük bir zarafetle yaptıktan sonra taburu çekti ve elinde tutarak, birçok farklı figür, hafif hareketler, şaşırtan sıçrayışlar ve kusursuz hareketlerle kendini aştığı bir dansa başladı. Elindeki hançeri bazen bir göğsüne, bazen öteki bir göğsüne dayıyor, birçok vakit da kendi göğsüne vuruyor üzereydi. Sonunda sol eliyle taburu Abdullah’tan kaptı ve hançeri sağ elinde tutarak, dans ederek geçimini sağlayan ve seyircilerin cömertliğini isteyenlerin yaptığı üzere taburun başka tarafını gösterdi.
Ali Baba taburun içine bir modül altın koydu, oğlu da o denli yaptı; ve Cogia Hüseyin onun yanına geldiğini görünce, ona bir ikram vermek için kesesini koynundan çıkardı; fakat elini içine soktuğu sırada, Morgiana, kendine yakışır bir cüret ve kararlılıkla, hançeri kalbine sapladı.
Bu hareket karşısında şoke olan Ali Baba ve oğlu yüksek sesle haykırdılar. “Bahtsız kadın!” diye haykırdı Ali Baba, “beni ve ailemi mahvetmek kıymetine bana bunu nasıl yaptın?” “Sizi mahvetmek için değil, korumak içindi,” diye karşılık verdi Morgiana; “bakın işte,” diye devam etti, kelamda Cogia Hüseyin’in giysisini açıp hançeri göstererek, “ne büyük bir düşman edinmişsiniz? Ona yeterli bakın, hem hayali yağ tüccarı hem de kırk haramilerin çete reisi olduğunu göreceksiniz. Sizinle birlikte tuz yemeyeceğini de hatırlayın; sizi onun berbat niyetine inandırmak için daha ne istiyorsunuz? Onu görmeden evvel, bana bu türlü bir konuğunuz olduğunu söyler söylemez ondan şüphelendim. Onu tanıyordum ve artık kuşkularımın yersiz olmadığını görüyorsunuz.”
Hayatını ikinci defa kurtardığı için Morgiana’ya karşı yeni bir yükümlülüğü olduğunu çabucak hisseden Ali Baba onu kucakladı: “Morgiana,” dedi, “sana özgürlüğünü verdim ve sonra sana minnettarlığımın burada kalmayacağına, yakında sana samimiyetimin daha yüksek ispatlarını vereceğime kelam verdim, artık seni gelinim yaparak bunu gerçekleştireceğim.” Sonra oğluna dönerek, “Oğlum, senin Morgiana’yı eş olarak reddetmeyecek kadar saygılı bir çocuk olduğuna inanıyorum. Görüyorsun ki Cogia Hüseyin benim canımı almak için haince bir planla senin dostluğunu kazandı; şayet başarılı olsaydı, seni de intikamına kurban edeceğinden hiç kuşkum yok. Morgiana’yla evlenerek ailemin ve kendi ailenin koruyucusuyla evlendiğini düşün.”
Oğul, rastgele bir hoşnutsuzluk göstermek şöyle dursun, yalnızca babasına itaatsizlik etmeyeceği için değil, birebir vakitte kendi eğilimine de uygun olduğu için bu evliliğe çabucak razı oldu. Bundan sonra, soyguncuların başını yoldaşlarıyla birlikte gömmeyi düşündüler ve bunu o kadar zımnî yaptılar ki, yıllar sonra bu fevkalâde hikayenin ortaya çıkmasıyla kimse ilgilenmeyinceye kadar kemikleri kimse tarafından bulunamadı.
Birkaç gün sonra Ali Baba, oğlu ile Morgiana’nın düğününü büyük bir ciddiyetle, görkemli bir ziyafetle ve her zamanki dans ve şovlarla kutladı; davet ettiği dostlarının ve komşularının evliliğin gerçek nedenleri hakkında hiçbir bilgiye sahip olmadıklarını görmekten memnuniyet duydu; Lakin Morgiana’nın âlâ özelliklerini bilmeyenler Ali Baba’nın cömertliğini ve güzel kalpliliğini takdir ettiler. Ali Baba bir yıl boyunca soyguncuların mağarasını ziyaret etmedi, zira haber alamadığı öbür ikisinin hayatta olabileceğini düşünüyordu.
Yılın sonunda, kendisini rahatsız etmek için rastgele bir teşebbüste bulunmadıklarını görünce, öbür bir seyahat yapma merakı duydu. Atına bindi ve mağaraya geldiğinde atından indi, atını bir ağaca bağladı, sonra girişe yaklaştı ve “Açıl susam açıl!” diyerek kapıyı açtı. Mağaraya girdi ve eşyaların durumuna bakarak, reisin dükkânına mal getirdiğinden beri kimsenin gelmediğini anladı. O andan itibaren, dünyada mağarayı açmanın sırrına sahip olan tek kişinin kendisi olduğuna ve tüm hazinenin sadece onun tasarrufunda olduğuna inandı. Heybesine atının taşıyabileceği kadar altın koydu ve kasabaya döndü. Birkaç yıl sonra oğlunu mağaraya götürdü ve ona sırrı öğretti, o da bu sırrı gelecek kuşaklarına aktardı, onlar da yeterli talihlerini ölçülü bir formda kullanarak büyük bir onur ve ihtişam içinde yaşadılar.
[1] “Susam” küçük bir tahıldır.
