Bir vakitler büyük İsfahan kentinde ayakkabıcı Ahmed yaşardı; Ahmed dürüst ve çalışkan bir adamdı, tüm dileği hayatını sessizce geçirmekti ve hoş bir bayanla evlenmemiş olsaydı bunu yapabilirdi. Bayan onu bir koca olarak kabul etmeye tenezzül etmesine karşın, mütevazı hayat alanından mutlu olmaktan çok uzaktı.
Ahmed’in karısı olan Sittâra, daima zenginlik ve ihtişamla ilgili aptalca planlar kuruyordu. Ahmed bunu asla teşvik etmese de ona zevk veren şeyler yüzünden onunla arbede edemeyecek kadar karısını seven bir kocaydı. Onun hayallerine verdiği tek karşılık kuşkulu bir gülümseme ya da başını sallamaktı. Lakin bayan yazgısında mutlaka büyük bir servet olduğuna kendini inandırmaya devam etti.
Bu ruh hali içindeyken bir akşam Hemmâm’a gitti ve orada mücevherlerle kaplı süper bir kaftan giymiş ve etrafı kölelerle çevrili bir bayanın inzivaya çekildiğini gördü. Bu Sittâra’nın her vakit hasretini duyduğu bir şeydi. Bu kadar çok hizmetçisi ve bu kadar hoş mücevherleri olan bu memnun kişinin kim olduğunu merak etti. Hükümdarın baş astrologunun karısı olduğunu öğrendi. Bu bilgiyle konuta döndü. Kocası onu kapıda karşılamasına karşın Sittâra öfkeliydi. Kocasının tüm hoş kelamlarına karşın ona ne gülümsedi ne de tek bir söz etti. Birkaç saat boyunca sessiz kaldı zira ona nazaran görünürde sefalet içindeydi. Sonunda dedi ki,
“Beni sahiden ve samimiyetle sevdiğine dair bir ispat sunmaya hazır değilsen, bu güzel sözleri kes.”
“Zavallı Ahmed, “Sana sevgimi kanıtlamak için ne yapmamı istiyorsun?” diye haykırdı.
“Ayakkabıcılığı bırak; ayakkabıcılık aşağılık, alçak bir iştir ve günde on ya da on iki dinardan fazla kazandırmaz. Müneccim ol! O vakit talihin açılır, ben de dilediğim her şeye sahip olup keyifli olurum.”
“Müneccim mi?” diye bağırdı Ahmed, “Müneccim! Benim kim olduğumu unuttun mu, hiçbir şey bilmeyen bilgisiz bir ayakkabıcı olduğumu unuttun mu ki, bu kadar yetenek ve bilgi gerektiren bir mesleği yapmamı istiyorsun?”
“Senin niteliklerini ne düşünüyorum ne de umursuyorum,” dedi öfkeli karısı; “tek bildiğim, şayet çabucak astrolog olmazsan yarın senden boşanacağım.”
Ayakkabıcı itiraz etti fakat beyhude. Müneccimin karısı, mücevherleri ve köleleriyle birlikte Sittâra’nın hayal gücünü büsbütün ele geçirmişti. Müneccimin karısı bütün gece aklından çıkmadı; düşünde bile öteki bir şey görmedi ve uyandığında, kocası isteklerini yerine getirmezse konutu terk edeceğini söyledi. Zavallı Ahmed ne yapabilirdi? Müneccim değildi fakat karısına çok düşkündü ve onu kaybetme fikrine katlanamıyordu. Kelamını dinleyeceğine kelam verdi ve elindeki az ölçüdeki malı satarak bir usturlap, bir astronomi almanağı ve on iki burç tablosu satın aldı. Bunlarla pazar yerine gitti, “Ben bir astrologum! Güneşi, ayı, yıldızları ve on iki burcu bilirim; doğum haritalarını çıkarabilir, olacak olan her şeyi evvelce haber verebilirim!”
Ayakkabıcı Ahmed’den daha uygun tanınan kimse yoktu. Çok geçmeden etrafında bir kalabalık toplandı. “Ne o Ahmed,” dedi biri, “başın dönene kadar mı çalıştın?” “Sonuna bakmaktan yoruldun mu ki,” diye bağırdı bir oburu, “şimdi gezegenlere bakıyorsun?” Bunlar ve daha binlerce latife zavallı ayakkabıcının kulaklarını tırmaladı, lakin o yeniden de bir astrolog olduğunu haykırmaya devam etti ve hoş karısını mutlu etmek için elinden geleni yapmaya karar verdi.
O sırada hükümdarın kuyumcusu oradan geçiyordu. Tacın en büyük yakutunu kaybettiği için büyük bir problem içindeydi. Bu kıymet biçilmez mücevheri geri almak için her türlü araştırma yapılmış, lakin bir sonuç alınamamıştı; kuyumcu bu kaybı artık hükümdardan gizleyemeyeceğini bildiğinden, vefatının kaçınılmaz olduğunu düşünüyordu. Bu umutsuz durumda kentte dolaşırken Ahmed’in etrafındaki kalabalığı gördü ve sorunun ne olduğunu sordu. “Ayakkabıcı Ahmed’i tanımıyor musun?” dedi seyircilerden biri gülerek; “ona ilham geldi ve müneccim oldu.”
Boğulan bir adam kırık bir kamışa tutunur: Kuyumcu astrolog sözünün sesini duyar duymaz Ahmed’in yanına gitti, ona olanları anlattı ve dedi ki, “Eğer sanatından anlıyorsan, hükümdarın yakutunu bulabilmelisin Bunu yaparsan sana iki yüz altın veririm. Fakat altı saat içinde başaramazsan, saraydaki tüm nüfuzumu kullanarak senin bir sahtekâr olduğunu söyleyip seni öldürteceğim.”
Zavallı Ahmed şaşkına dönmüştü. Uzun müddet kıpırdayamadan ve konuşamadan durdu, talihsizliklerini düşündü ve her şeyden evvel çok sevdiği karısının kıskançlığı ve bencilliği yüzünden onu bu türlü fecî bir seçeneğe sürüklemiş olmasına üzüldü. Bu niyetlerle dolu olarak yüksek sesle, “Ey bayan, kadın! Sen bir insanın keyifli olabilmesi için çöldeki zehirli ejderhadan daha zararlısın!” diye haykırdı.
Kayıp yakut, kuyumcunun karısı tarafından saklanmıştı; bayan, suçluluk hissiyle birlikte gelen o telaşla, bayan kölelerinden birini kocasına göz kulak olması için göndermişti. Bu köle, efendisinin müneccimle konuştuğunu görünce yanına yaklaştı ve Ahmed’in birkaç dakika süren dalgınlığından sonra bir bayanı zehirli bir ejderhaya benzettiğini duyunca, onun her şeyi biliyor olması gerektiğine kanaat getirdi. Hanımının yanına koştu ve dehşetten nefesi kesilmiş bir halde, “Keşfedildiniz, sevgili hanımım, alçak bir müneccim tarafından keşfedildiniz. Altı saat geçmeden bütün hikâye öğrenilecek ve şayet hayatınızı kurtaracak kadar şanslıysanız ve onu merhametli olmaya ikna etmenin bir yolunu bulamazsanız, rezil olacaksınız.” Sonra gördüklerini ve duyduklarını anlattı ve Ahmed’in haykırışı, dehşete düşmüş hanımın zihnine, kölesininin zihnine düştüğünden daha çabuk düştü.
Kuyumcunun karısı çabukla peçesini takarak bu müthiş müneccimi aramaya koyuldu. Onu bulduğunda kendini ayaklarının tabanına atarak, “Onurumu ve hayatımı bağışla, ben de her şeyi itiraf edeyim!” diye bağırdı.
“Bana itiraf edecek neyin olabilir ki?” diye şaşkınlıkla haykırdı Ahmed.
“Ah, hiçbir şey! Senin esasen bilmediğin hiçbir şey. Hükümdarın tacından yakutu çaldığımı çok âlâ biliyorsun. Bunu, beni çok zalimce kullanan kocamı cezalandırmak için yaptım ve bu yolla kendim için zenginlik elde etmeyi ve onu öldürtmeyi düşündüm. Lakin sen, kendisinden hiçbir şey saklanamayan olağanüstü insan, makus planımı keşfettin ve bozguna uğrattın. Senden yalnızca merhamet diliyorum ve bana ne emredersen onu yapacağım.”
Cennetten gelen bir melek Ahmed’i kuyumcunun karısından daha fazla teselli edemezdi. Yeni karakterinin gerektirdiği tüm ağırbaşlı ciddiyeti takındı ve şöyle dedi: “Kadın! Yaptığın her şeyi biliyorum ve çok geç olmadan günahını itiraf etmeye ve merhamet dilemeye gelmiş olman senin için büyük bir baht. Konutuna dön, yakutu kocanın uyuduğu kanepenin yastığının altına koy; kapıdan en uzak tarafa koy ve hatasından asla şüphelenilmeyeceğinden emin ol.”
Kuyumcunun karısı konuta döndü ve kendisinden isteneni yaptı. Bir saat sonra Ahmed onu takip etti ve kuyumcuya hesaplarını yaptığını, güneşin ve ayın görünüşüne ve yıldızların dizilişine bakarak yakutun o anda kanepesinin yastığının altında, kapıdan en uzak tarafta olduğunu söyledi. Kuyumcu, Ahmed’in delirmiş olması gerektiğini düşündü ancak umut ışığı zavallılara cennetten gelen bir ışık üzere geldiğinden, kanepesine koştu ve orada, sevinç ve şaşkınlıkla yakutu tanım edilen yerde buldu. Ahmed’e geri döndü, onu kucakladı, ona en sevgili arkadaşım ve hayatımın koruyucusu dedi. Ona çabucak iki yüz altın verdi ve onun çağın birinci astroloğu olduğunu ilan etti.
Bu övgüler zavallı ayakkabıcıya hiçbir sevinç vermedi; meskene döndüğünde bu talih karşısında sevinmekten çok, kendisini koruduğu için Tanrı’ya şükretti. Kapıdan girer girmez karısı koşarak yanına geldi ve “Evet, sevgili müneccim! Ne muvaffakiyet fakat?” diye haykırdı.
“İşte!” dedi Ahmed, büyük bir ciddiyetle, “burada iki yüz altın var. Umarım artık tatmin olursun ve benden bu sabah yaptığım üzere bir daha hayatımı tehlikeye atmamı istemezsin.” Sonra karısına bütün olanları anlattı. Fakat bu anlatılanlar, Ahmed’in üzerinde bıraktığı tesirden çok farklı bir tesir bıraktı karısının üzerinde. Sittâra’nın gözü Hemmâm’da baş müneccimin karısıyla yarışını sağlayacak altından öteki bir şey görmüyordu. “Cesaret!” dedi, “Cesaret! Sevgili kocacığım. Bu senin yeni ve asil mesleğindeki yalnızca birinci işin. Devam et ve başarılı ol, biz de varlıklı ve keyifli olalım.”
Ahmed boşuna itiraz etti ve tehlikeyi anlattı; bayan gözyaşlarına boğuldu ve onu kendisini sevmemekle suçladı, konuşmasını her zamanki üzere boşanma tehdidiyle bitirdi.
Ahmed’in kalbi yumuşadı ve bir deneme daha yapmayı kabul etti. Buna nazaran, sonraki sabah usturlabı, on iki burcu ve almanağıyla dışarı çıktı ve daha evvel olduğu üzere haykırdı: “Ben bir astrologum! Güneşi, ayı, yıldızları ve on iki burcu bilirim; doğum haritalarını çıkarabilir, olacak olan her şeyi evvelden haber verebilirim!” Etrafında yeniden bir kalabalık toplanmıştı, lakin bu defa alay değil, şaşkınlık vardı; zira yakutun hikâyesi lisandan lisana dolaşmış, şöhretin sesi zavallı ayakkabıcı Ahmed’i İsfahan’da o güne kadar görülmüş en yetenekli ve en bilgili müneccim haline getirmişti.
Herkes ona bakarken peçeli bir bayan geldi. Bu bayan kentin en güçlü tüccarlarından birinin karısıydı ve az evvel Hemmâm’a gitmiş, orada çok bedel verdiği gerdanlığını ve küpelerini kaybetmişti. Artık meskene dönerken, kocası mücevherlerini sevgilisine verdiğinden şüphelenmesin diye büyük bir telaş içindeydi. Ahmed’in etrafındaki kalabalığı görünce, neden toplandıklarını sordu ve ünlü astrologun tüm hikâyesini öğrendi: bir ayakkabıcıyken doğaüstü bilgilerle nasıl ilham aldığını ve usturlabının, on iki burcunun ve almanağının yardımıyla dünyada olmuş ve olacak olan her şeyi keşfedebildiğini. Kuyumcunun ve hükümdarın yakutunun hikâyesi, daha evvel hiç yaşanmamış binlerce şahane olay eşliğinde anlatıldı. Kuyumcunun hünerinden hayli mutlu olan bayan, Ahmed’in yanına giderek kaybından bahsetti ve şöyle dedi: “Senin üzere bilgili ve nüfuzlu bir adam mücevherlerimi basitçe bulur; onları bul, ben de sana elli altın vereyim.”
Zavallı ayakkabıcı şaşkına döndü, yere baktı ve cehaletini herkese göstermeden nasıl kaçabileceğini düşündü. Bayan kalabalığı yararak ilerlerken peçesinin alt kısmı yırtılmıştı. Ahmed’in kısık gözleri bunu fark etti ve diğerleri fark etmeden evvel bunu ona nazik bir formda bildirmek isteyerek, “Hanımefendi, aşağıya, yırtığa bakın” diye fısıldadı. Hanımefendinin başı kaybıyla doluydu ve o anda bunun nasıl meydana gelmiş olabileceğini hatırlamaya çalışıyordu. Ahmed’in konuşması çabucak aklına geldi ve sevinçli bir şaşkınlıkla haykırdı: “Burada birkaç dakika kal, seni büyük müneccim. Hak ettiğin mükafatla birlikte çabucak döneceğim.” Bunu söyleyerek yanından ayrıldı ve kısa bir mühlet sonra bir elinde kolye ve küpeler, başkasında de içinde elli altın bulunan bir kese ile geri döndü. “Senin için altın var,” dedi, “Doğanın tüm sırlarının açığa çıktığı kusursuz adam! Mücevherleri nereye koyduğumu büsbütün unutmuştum ve sen olmasaydın onları asla bulamazdım. Ancak sen benden aşağıdaki yarığa bakmamı isteyince, çabucak banyodaki duvarın tabanındaki yarığı hatırladım, soyunmadan evvel onları oraya saklamıştım. Artık huzur ve rahatlık içinde meskenime gidebilirim ve hepsi senin sayende, sen insanların en bilgesi!”
Bu kelamlardan sonra bayan uzaklaştı ve Ahmed, kendisini koruduğu için Tanrı’ya şükrederek ve bir daha asla günaha girmemeye kararlı bir biçimde konutuna döndü. Ne var ki hoş karısı Hemmâm’daki görünüşüyle baş müneccimin hanımına şimdi rakip olamamıştı, bu yüzden sevgili kocasının müneccimlik mesleğine devam etmesi için yalvarışlarını ve tehditlerini yineledi.
Bu sırada hükümdarın hazinesinden kırk sandık dolusu altın ve mücevher çalınmıştı, bu da krallığın servetinin büyük bir kısmıydı. Yüksek hazinedar ve başka devlet vazifelileri hırsızları bulmak için her türlü çabayı gösterdiler fakat beyhude. Kral müneccimini çağırttı ve soyguncuların makul bir vakte kadar tespit edilmemesi halinde kendisinin ve en önemli bakanların öldürüleceğini ilan etti.
Kendilerine verilen kısa mühletin yalnızca bir günü kalmıştı. Tüm arayışları sonuçsuz kalmış, hesaplarını yapmış ve sanatını boş yere tüketmiş olan baş müneccim bahtına boyun eğmişti ki, arkadaşlarından biri ona fevkalâde keşifleriyle ün salmış olan o kusursuz ayakkabıcıyı çağırmasını tavsiye etti. İki köle çabucak Ahmed’i almaya gönderildi ve Ahmed’in kendileriyle birlikte efendilerine gitmelerini emrettiler. Zavallı ayakkabıcı karısına, “Hırsının sonuçlarını görüyorsun,” dedi, “ölüme gidiyorum. Hükümdarın müneccimi küstahlığımı duymuş ve beni bir sahtekâr olarak idam ettirmeye karar vermiş.”
Baş müneccimin sarayına girdiğinde, o saygın kişinin kendisini karşılamak ve onur koltuğuna oturtmak için öne çıktığını görünce şaşırdı ve kendisine şöyle hitap edildiğini duyunca daha da şaşırdı: “Cennetin yolları, en bilgili ve kusursuz Ahmed, kuşkusuz. Yüksektekiler sık sık alçaltılır ve alçaklar yükseltilir. Bütün dünya bahta ve talihe bağlıdır. Artık mukadderat tarafından alçaltılma sırası bende; talih tarafından yüceltilme sırası sende.”
Konuşması burada, ayakkabıcının ününü duyan hükümdardan gelen bir haberci tarafından kesildi. Zavallı Ahmed artık her şeyin bittiğine karar verdi ve hükümdarın habercisini takip ederek kendisini bu tehlikeden kurtarması için Tanrı’ya dua etti. Hükümdarın huzuruna çıktığında, vücudunu yere eğdi ve majestelerine uzun ömür ve refah diledi. “Söyle bana Ahmed,” dedi kral, “hazinemi kim çaldı?”
Ahmed biraz düşündükten sonra, “Tek bir kişi değildi,” diye karşılık verdi, “soyguna kırk hırsız karışmıştı.”
“Pekâlâ,” dedi kral, “ama kimdi onlar ve benim altın ve mücevherlerime ne yaptılar?”
“Bu sorulara şu anda yanıt veremem,” dedi Ahmed, “ama hesaplamalarımı yapmam için bana kırk gün verirseniz, Majestelerini tatmin etmeyi umuyorum.”
Kral, “Sana kırk gün veriyorum,” dedi, “ama bu müddet dolduğunda hazinem bulunmazsa, cezasını hayatınla ödeyeceksin.”
Ahmed mutlu bir formda meskenine döndü; zira şöhretinin kendisini mahvedeceği bir kentten kaçmak için kendisine tanınan vakitten yararlanmaya karar vermişti.
“Ee, Ahmed,” dedi karısı içeri girerken, “Sarayda ne var ne yok?”
“Kraliyet hazinesinden çalınan kırk sandık dolusu altın ve mücevheri bulamazsam kırk günün sonunda idam edilecek olmam dışında hiçbir haber yok,” dedi.
“Ama hırsızları bulacaksın.”
“Nasıl? Onları hangi yolla bulacağım?”
“Yakutu ve hanımefendinin kolyesini bulan sanatın aynısıyla.”
“Aynı sanat!” diye yanıt verdi Ahmed. “Aptal kadın! Benim bir sanatım olmadığını ve yalnızca seni mutlu etmek için sanatım varmış üzere davrandığımı biliyorsun. Ancak kırk gün kazanacak kadar hünerim var, bu müddet içinde kolay kolay diğer bir kente kaçabilir ve artık sahip olduğum para ve eski mesleğimin yardımıyla, hala dürüst bir biçimde geçimimizi sağlayabiliriz.”
“Dürüst bir formda geçimimizi sağlamak mı!” diye tekrarladı karısı zavallı adamı küçümseyerek. “Seni ismi, ruhsuz sefil, baş müneccimin karısı üzere Hemmâm’a gitmemi sağlayacak mısın? Dinle beni, Ahmed! Yalnızca hükümdarın hazinesini keşfetmeyi düşün. Bunu yapmak için yakutu, gerdanlığı ve küpeleri bulduğun zamanki kadar uygun bir bahtın var. Ne olursa olsun, kaçmamaya kararlıyım; kaçmaya kalkışırsan, hükümdarın memurlarına haber veririm ve kırk gün dolmadan seni yakalatıp öldürtürüm. Beni çok âlâ tanıyorsun Ahmed, sözümü tutacağımdan kuşkun olmasın. Bu yüzden yüreğini topla ve servetini kazanmaya, beni de bu güzelliğimin hak ettiği hayatla ödüllendir.”
Zavallı ayakkabıcı bu konuşma karşısında dehşete kapıldı; lakin karısının kararını değiştirme umudu olmadığını bildiği için yazgısına boyun eğdi. “Pekâlâ,” dedi, “isteğine uyulacak. Tek isteğim hayatımın kalan birkaç gününü elimden geldiğince rahat geçirmek. Biliyorsun, ben alım değilim ve hesap yapmakta pek mahir değilim; bu yüzden kırk tane hurma var: her gece dualarımı ettikten sonra bunlardan birini bana ver ki, onları bir kavanoza koyayım ve sayarak yaşamam gereken birkaç günden kaçının geçtiğini her vakit görebileyim.”
Kadın emeline ulaşmanın mutluluğuyla hurmaları aldı ve kocasının isteğini yerine getireceğine kelam verdi.
Bu ortada hükümdarın hazinesini çalan hırsızlar, yakalanma ve takip edilme dehşetiyle kenti terk etmekten alıkonulmuş, onları bulmak için alınan her tedbir hakkında kesin bilgi edinmişlerdi. İçlerinden biri, hükümdarın Ahmed’i çağırttığı gün sarayın önündeki kalabalığın ortasındaydı ve ayakkabıcının çabucak tam sayılarını açıkladığını duyunca, dehşetle arkadaşlarına koştu ve şöyle haykırdı: “Hepimiz ortaya çıkarıldık! Yeni müneccim Ahmed, hükümdara kırk kişi olduğumuzu söyledi.”
“Bunu söylemek için müneccime gerek yoktu,” dedi çetenin reisi. “Bu Ahmed, bütün o kolay düzgün huyuna karşın, kurnaz bir adam. Kırk sandık çalınınca, doğal olarak kırk hırsız olması gerektiğini varsayım etti ve uygun bir vurgun yaptı, hepsi bu; yeniden de onu izlemek akla yatkın olur, zira katiyetle kimi garip keşifler yaptı. Bu gece hava karardıktan sonra içimizden biri bu ayakkabıcının meskeninin terasına gitmeli ve hoş karısıyla yaptığı konuşmayı dinlemeli; zira ona çok düşkün olduğu söyleniyor ve elbet ona bizi tespit etme gayretlerinde ne kadar başarılı olduğunu anlatacaktır.”
Herkes bu planı onayladı ve akşam karanlığı çöktükten kısa bir müddet sonra hırsızlardan biri terasa çıktı. Tam ayakkabıcı akşam namazını bitirmiş, karısı da ona birinci gün için bir hurma verirken oraya vardı. “Ah!” dedi Ahmed, hurmayı alırken, “işte kırklardan biri.”
Bu sözleri duyan hırsız şaşkınlık içinde çeteye koştu ve onlara, yerine oturduğu anda Ahmed’in doğaüstü bilgisiyle algılandığını ve çabucak karısına onlardan birinin orada olduğunu söylediğini anlattı. Casusun anlattıklarına arkadaşları inanmadı; kaygılarına bir mana yüklendi, yanılmış olabilirdi; hasılı, sonraki gece tıpkı saatte iki adam göndermeye karar verildi. Tam Ahmed duasını bitirmiş, ikinci hurmayı almıştı ki “Sevgili karıcığım, bu gece iki kişiler!” diye bağırdığını duydular.
Şaşkın hırsızlar kaçtılar ve duyduklarını hâlâ kuşku içinde olan arkadaşlarına anlattılar. Bunun üzerine üçüncü gece üç, dördüncü gece dört adam gönderildi ve bu bu türlü devam etti. Gündüz yürek edemediklerinden, her vakit akşam yaklaşırken ve Ahmed tam o güne alt hurmalarını alırken geliyorlardı, böylelikle hepsi sırayla onun varlıklarından haberdar olduğuna ikna eden sözleri duydular. Son gece hepsi gitti ve Ahmed yüksek sesle haykırdı: “Sayı tamamlandı! Bu gece kırk kişinin tamamı burada!”
Artık bütün kuşkular ortadan kalkmıştı. Ahmed’in onları rastgele bir doğal yolla keşfetmiş olması imkânsızdı. Onların tam sayısını nasıl tespit edebilirdi? Hem de geceler uzunluğu, bir defa bile yanılmadan? Bunu astrolojideki maharetiyle öğrenmiş olmalıydı. Yüzbaşı bile kuşkularına karşın boyun eğdi ve bu kadar yetenekli bir adamı atlatmanın umutsuz olduğu görüşünü açıkladı; bu nedenle ayakkabıcıyla dost olmalarını, ona her şeyi itiraf etmelerini ve ganimetten hisse vererek kapalılık için ona rüşvet vermelerini tavsiye etti.
Tavsiyesi kabul edildi ve şafaktan bir saat evvel Ahmed’in kapısını çaldılar. Zavallı adam yatağından fırladı ve askerlerin kendisini idama götürmek için geldiklerini düşünerek, “Sabredin! Ne için geldiğinizi biliyorum. Bu çok adaletsiz ve berbat bir hareket.”
“Harika adam!” dedi yüzbaşı, kapı açıldığında, “neden geldiğimizi bildiğinize büsbütün ikna olduk, kelamını ettiğiniz hareketi haklı çıkarmak niyetinde değiliz. İşte sana vereceğimiz iki bin altın, bu bahiste öbür bir şey söylemeyeceğine yemin etmen kaidesiyle.”
“Bu mevzuda hiçbir şey söylemeyeceğim!” dedi Ahmed. “Böylesine büyük bir haksızlığa ve adaletsizliğe şikâyet etmeden ve bunu tüm dünyaya duyurmadan katlanabileceğimi mi sanıyorsunuz?”
“Bize merhamet edin!” diye haykırdı hırsızlar, dizlerinin üzerine çökerek; “Sadece canımızı bağışlayın, biz de kraliyet hazinesini geri verelim.”
Ayakkabıcı ayağa kalktı, uyuyor mu yoksa uyanık mı olduğunu anlamak için gözlerini ovuşturdu; uyanık olduğundan ve karşısındaki adamların sahiden hırsızlar olduğundan emin olduktan sonra önemli bir ton takındı ve şöyle dedi: “Suçlu adamlar! Güneşe ve aya kadar ulaşan ve göklerdeki her yıldızın pozisyonunu ve tarafını bilen nüfuzumdan kaçamayacağınıza ikna oldunuz. Vaktinde yaptığınız tövbe sizi kurtardı. Lakin çaldığınız her şeyi derhal geri vermelisiniz. Çabucak gidin ve kırk sandığı motamot bulduğunuz üzere taşıyın ve hükümdarın sarayının ötesindeki eski yıkık Hemmâm’ın güney duvarının altına bir ayak derinliğinde gömün. Şayet bunu vaktinde yaparsanız, hayatlarınız bağışlanır; lakin en ufak bir kusur yaparsanız, sizin ve ailelerinizin başına yıkım gelir.”
Hırsızlar onun buyruklarına itaat edeceklerine kelam verdiler ve oradan ayrıldılar. Bunun üzerine Ahmed dizlerinin üzerine çöktü ve lütfunun bu kıymetli işareti için Tanrı’ya şükretti. Yaklaşık iki saat sonra kraliyet muhafızları geldi ve Ahmed’in onları takip etmesini istediler. Ahmed karısından ayrılır ayrılmaz onlara katılacağını söyledi ve sonucu görene kadar olanları ona anlatmamaya karar verdi. Onu çok sevecen bir formda uğurladı; bu güç durumda büyük bir metanetle kendini destekledi, kocasına sevinçli olmasını öğütledi ve Takdir-i İlahi’nin düzgünlüğü hakkında birkaç kelam söyledi. Lakin gerçek şu ki, Sittâra, İlah pahalı ayakkabıcıyı yanına alırsa, hoşluğunun güçlü bir aşığı cezbedebileceğini ve bu sayede mücevherler ve hoş giysilerle süslenmiş ve kölelerle çevrili imgesi hâlâ hayalini süsleyen müneccim bayan kadar ihtişamlı bir biçimde Hemmâm’a gidebileceğini hayal ediyordu.
Cennetin kararları adildi: Ahmed ve karısını, liyakatlerine uygun bir ödül bekliyordu. Yeterli adam, gelişini sabırsızlıkla bekleyen hükümdarın önünde sevinçli bir yüz tabiriyle durdu ve çabucak, “Ahmed, görünüşün umut verici; hazinemi mi buldun?” dedi.
“Majestelerinin hırsızlara mı yoksa hazineye mi muhtaçlığı var? Yıldızlar yalnızca birini ya da başkasını verir,” dedi Ahmed, astrolojik hesaplamalar tablosuna bakarak. “Majesteleri seçiminizi yapmalısınız. İkisinden birini teslim edebilirim ancak ikisini birden değil.”
“Hırsızları cezalandırmadığım için üzgünüm,” diye karşılık verdi kral; “ama o denli olması gerekiyorsa, hazineyi seçiyorum.”
“Peki hırsızları büsbütün ve karşılıksız olarak affediyor musunuz?”
“Hazineme dokunulmamış olarak bulursam affederim.”
“O vakit,” dedi Ahmed, “eğer majesteleri beni takip ederse, hazine size geri verilecektir.”
Kral ve bütün soyluları ayakkabıcının peşinden eski Hemmâm harabelerine gittiler. Ahmed orada gözlerini gökyüzüne dikerek, izleyenlerin sihirli büyüler sandığı, ancak gerçekte içten ve dindar bir kalbin Tanrı’ya süper kurtuluşu için ettiği dua ve şükranlar olan birtakım sesler mırıldandı. Duası bittiğinde, güney duvarını işaret etti ve majestelerinin görevlilerine orayı kazmalarını emretmesini istedi. İşe daha yeni başlanmıştı ki, kırk sandığın tamamı çalındığı zamanki haliyle bulundu ve üzerlerindeki hazinedar mührü hâlâ bozulmamıştı.
Kralın sevinci hudut tanımıyordu; Ahmed’i kucakladı ve onu çabucak baş müneccimi olarak atadı, ona sarayda bir daire tahsis etti ve biricik kızıyla evlenmesi gerektiğini ilan etti, zira Tanrı’nın bu kadar özel bir formda lütfettiği ve krallığının hazinelerini geri kazanmasına vesile olan bu adamı terfi ettirmek onun misyonuydu. Aydan daha hoş olan genç prenses babasının seçiminden şad kalmadı; zira zihni din ve faziletle doluydu ve Ahmed’in sahip olduğuna inandığı dindarlık ve tahsile tüm dünyevi niteliklerin ötesinde bedel vermeyi öğrenmişti. Kraliyet iradesi oluşur oluşmaz uygulamaya konuldu. Talihin çarkı tam bir dönüş yapmıştı. Sabah Ahmed’i sefil bir izbede, hayatını kaybetme beklentisiyle sefil bir yataktan kalkarken bulmuştu; akşam ise varlıklı bir sarayın lordu olmuş ve güçlü bir hükümdarın tek kızıyla evlenmişti. Ancak bu değişim onun karakterini değiştirmemişti. Dert içindeyken nasıl uysal ve alçakgönüllü olduysa, refah içindeyken de alçakgönüllü ve nazikti. Kendi cehaletinin şuurunda olarak, güzel talihini sadece Tanrı’nın lütfuna atfetmeye devam etti. Evlendiği hoş ve faziletli prensese her geçen gün daha çok bağlanıyordu ve onun karakterini, artık sevmeyi bıraktığı mantıksız ve duygusuz kibrinin artık büsbütün farkına vardığı eski karısınınkiyle karşılaştırmaktan kendini alamıyordu.
