Yaşlı bir bayanın üç yetişkin oğlu varmış. Büyük iki oğlu zeki ve kurnaz adamlarmış, lakin en genç oğluna Aptal Jack derlermiş, zira onun tam tamına bir avanak olduğunu düşünürlermiş. Günlerden bir gün en büyük oğlu, konutta oturmaktan sıkıldığını ve bir iş bulmak için gideceğini söylemiş. Meskenden ayrılmış ve tam bir yıl geri dönmemiş.
Günün birinde meskene döndüğünde bacaklarını zar güç hareket ettiriyormuş; yüzü de kırışıp perişan olmuş ve hudutları zirvesindeymiş. Dinlenip bir şeyler yedikten sonra, ailesine Mischance kasabasında yaşayan Gri Cimri’nin yanında işe girdikten sonra yaşadıklarını anlatmış: “Anlaşmadan pişman olduğunu söyleyen birinci kişinin sırtındaki deri, omuzlardan kalçalarına kadar yüzülecekti. Şayet pişman olduğunu birinci söyleyen efendiyse ayrıyeten iki katı maaş ödemek zorundaydı, şayet söyleyen hizmetçiyse maaş falan almayacaktı. Lakin o hırsız, bana o kadar az yiyecek verip o kadar fazla çalıştırdı ki dayanılır üzere değildi. Ben uygunca sonlanmışken bana mutabakattan pişman olup olmadığımı sordu, sonlarım tepemde olduğundan pişman olduğumu söyledim ve hayatımın sonuna kadar çalışamaz hale geldim.”
Zavallı bayan ve kardeşleri bu duruma çok sinirlenmişler, ikinci büyük kardeş o an gidip Gri Cimri’nin hizmeti altına girmeye ve onu hudut edip muahededen pişman olduğunu söyletmeye karar vermiş. “Ah! O yaşlı canavarın derisinin yüzüldüğünü görmek çok hoş olacak!” demiş. Ne söyledilerse yarar etmemiş, Mischance kasabasına hakikat yola koyulmuş; fakat yirmi ay sonra geri döndüğünde ağabeyi kadar çaresiz ve acınası bir durumdaymış.
Zavallı bayan, Aptal Jack’i de gitmekten vazgeçirmeye uğraşmış. Lakin söylediklerinin hiçbiri Jack’in, gidip Gri Cimri’yi hizaya sokmayı becerip beceremeyeceğini görmek için yola çıkmasını engelleyememiş. Mutabakat bir yıl için yirmi poundmuş, şartlar ise birebirmiş.
“Şimdi Jack,” demiş Gri Cimri, “Eğer yapabileceğin bir şeyi yapmayı reddedersen bir aylık maaşın kesilir.”
“Benim için uygun,” demiş Jack, “Ancak şayet bir şeyi yapmamı söyledikten sonra o işi yapmaktan beni alıkoyarsan bana bir aylık ikramiye vereceksin.”
“Benim için de uygun,” demiş efendi.
“Ya da buyruklarına uyduğum için beni suçlarsan tekrar bir aylık ikramiye vermek zorundasın,” diye devam etmiş Jack.
“Bu da benim için uygun,” demiş efendi.
Jack, çalıştığı birinci günden itibaren aç kalmış ve semerler üzerinde çalışmış. Sonraki gün konuta geldiğinde öğlen yemeğinin salona götürülmediğini görmüş. Mutfaktakiler kazın üzerindeki şişleri çıkarıyorlarmış, fakat Jack gelip tabaklıktan bir bıçak kapmış ve kazın bir göğsünü, bir bacağını, bir kalçasını, bir de kanadını kesip yemeye başlamış. O sırada efendisi gelip pişkinliği için ona hakaret etmiş.
“Ah, biliyorsunuz efendim, beni beslemek zorundasınız; ayrıyeten bu kazın gittiği midem akşam yemeğine kadar tekrar doldurulmak zorunda kalmayacak. Yaptığımız mutabakat için pişman mısınız yoksa?” dedi.
Efendisi az kalsın pişmanım diye haykıracakmış, lakin kendisini vaktinde toparlayıp. “Ah olur mu hiç, hiç değilim,” demiş.
“Güzel,” demiş Jack.
Ertesi gün Jack, üzerini çimle kapatmak için bataklığa gidecekmiş. Öğlen yemeği vaktinde mutfaktan uzak olacağından evdekiler mutluymuş. Ancak Jack, kahvaltısıyla doymamış, bu yüzden konutun hanımına “Hanımım, sanırım öğlen yemeğimi artık alacağım, böylelikle bataklıktan konuta dönerken vakit kaybetmem,” demiş. “Bu mantıklı Jack,” demiş bayan. Sonra hoş bir ekmek, biraz tereyağı, bir şişe de süt getirmiş; Jack’in tüm bunları bataklığa giderken yanına alacağını düşünmüş. Lakin Jack masaya oturup tüm ekmek, tereyağı ve süt midesine girinceye kadar yemiş. “Şimdi hanımım,” demiş. “Eğer barınağın yanındaki kuru çimen ve bataklık kömürü üzerinde rahatça uyursam buraya gelip tekrar dönmek zorunda kalmam, böylelikle erkenden işimin başına geçebilirim. Bu yüzden akşam yemeğini de artık verirseniz tüm günü kapatırız.” Bayan akşam yemeğini de vermiş, yemeği bataklığa götüreceğini düşünüyormuş, lakin Jack yeniden oturup ne verildiyse silip süpürmüş. Meskenin hanımı birazcık afallamış.
Sonra ambardaki efendisine gidip “Bu ülkede hizmetçiler akşam yemeğini yedikten sonra ne yaparlar?” diye sormuş.
“Yatağa gitmekten diğer hiçbir şey.”
“Ah! O denli mi, çok hoş efendim.”
Jack ahırın samanlığına gitmiş, üstündekileri çıkarıp yatmış; lakin onu gören biri efendiye haber vermiş ve efendisi gelmiş.
“Jack, seni hergele, ne yapıyorsun?”
“Uyuyacağım efendim. Konutun hanımı, İlah ondan razı olsun, bana kahvaltımı, öğlen yemeğimi ve akşam yemeğimi verdi; siz de akşam yemeğinden sonra hizmetçilerin uyumaya gittiğini söylediniz. Artık beni suçluyor musunuz efendim?”
“Evet, serseri herif, suçluyorum.”
“Bana bir aylık ikramiyem olan bir pound on üç peniyi verir misiniz efendim.”
“Sana bir şeytan on üç de cüce vereceğim! Ne içinmiş o?”
“Haa anlıyorum, muahedeyi unuttunuz. Pişman mısınız?”
“Ah, hem de n… Yani hayır. Şekerlemeni yaptıktan sonra paranı vereceğim.”
Jack, sonraki gün erkenden gün içinde ne yapması gerektiğini sormuş. “Otlaklığın dışındaki boş yerde saban tutacaksın.” Bunun akabinde efendisi, yaklaşık saat dokuz civarında, Jack’in nasıl bir çiftçi olduğunu görmek için yola koyulmuş; lakin oraya gittiğinde hayvanları müddetin küçük bir çocuk olduğunu, saban bıçağının çimin üzerini sadece sıyırdığını, Jack’in de bu esnada atların gerisinden sabanı tuttuğunu görmüş.
“Ne yapıyorsun aksi adam?” diye sormuş efendisi.
“Bu şeytan icadı sabanı nasıl tutuyorum lakin, tıpkı bana söylediğiniz üzere değil mi? Fakat şu velet ne kadar uyarırsam uyarayım hayvanları kamçılamaya devam ediyor, ona bir şey diyecek misiniz?”
“Hayır lakin sana diyeceğim! Bilmiyor musun, Tanrı’nın cezası, sana saban tutacaksın dediğimde toprağı eşmen gerektiğini söylüyordum.”
“Aman Yaradanım, keşke bunu baştan söyleseydiniz. Yaptığım şey için beni suçluyor musunuz?”
Efendisi yeniden vaktinde kendini tutmuş ve sineye çekip hiçbir şey söylememiş.
“Hadi artık öbür çiftçilerin yaptığı üzere toprağı eşmeye başla üçkâğıtçı herif.”
“Anlaşmamız için pişman değil misiniz?”
“Hiç değilim, hem de hiç!”
Bunun akabinde Jack, günün geri kalanında düzgün bir formda saban sürmüş.
Bir iki gün sonra efendisi, yarısı körpe mısırlarla dolu bir yerdeki ineklerle ilgilenmesini söylemiş. “Özellikle Browney’nin buğdaylardan uzakta olduğundan emin ol, o haylazlık yapmazsa başkalarından korkmana gerek yok.”
Öğle vakti geldiğinde efendi, Jack’in görevini nasıl yaptığını görmek için toprağa gitmiş. Fakat görmüş ki Jack yüzünü çimlere gömmüş uyuyor, Browney boynuzlarından ağaca bağlanmış bir formda akasya ağacının yanında otluyor, hayvanların geri kalanı ise yemyeşil buğdayları bir yandan eziyor bir yandan da yiyor. Efendisi çabucak Jack’i dürtmüş.
“Jack, seni serseri, ineklerin ne yaptığını görüyor musun?”
“Beni suçluyor musunuz efendim?”
“Ne demek suçluyor muyum? Olağan ki suçluyorum tembel herif.”
“Bana bir pound on üç peni vermelisiniz efendim. Browney’yi haylazlıktan uzak tutarsam oburlarının bir ziyanı olmayacağını söylemiştiniz. İşte Browney orada, bir kuzu kadar zararsız. Artık beni işe aldığınız için pişman mısınız?”
“Aslına bakarsan hiç değilim. Öğlen yemeğine gelince paranı vereceğim. Artık dediğimi yap, günün geri kalanında bir ineğin bile buğdaylara girmesine ya da arazinin dışına gitmesine müsaade verme.”
“Hiç korkmayın efendim!” demiş Jack ve denileni yapmış. Ama cimri efendisi, işe almasaydım çok daha âlâ olurdu diye düşünüyomuş.
Ertesi gün üç inek yavrusu kaybolmuş, onları bulması için Jack’i görevlendirmişler.
“Onları nerede arayayım?” diye sormuş Jack.
“Olabilecekleri ya da olamayacakları her yerde.”
Cimri, artık sözlerini dikkatle seçiyormuş. Öğlen yemeği vaktinde ağıla geldiğinde Jack’in çatıdaki sazlıkları kucaklayıp içlerine delik açtığını ve açtığı deliklerin içinden baktığını görmüş.
“Burada ne yapıyorsun hergele herif?” “Tabii ki yavruları arıyorum, zavallı şeyler!” “Yavrular orada ne arasın?”
“Burada olduklarını ben de düşünmüyorum, fakat evvel olabilecekleri yerlere, ahırlara, otlaklara, çayırlara baktım; artık de olamayacakları yerlere bakıyorum. Sanırım sizi yeniden şad edemedim.”
“Emin ol edemedin, sen insanı zahmetten çıkarırsın kaz başlı herif!”
“Lütfen efendim, öğlen yemeğine gitmeden evvel bir pound on üç penimi verin. Korkarım beni işe aldığınız için pişman oldunuz.”
“Hem de… Ah hayır, pişman değilim. Artık lütfen sazlıkları, güya annenin barınağını yapıyormuş üzere yerlerine geri koyar mısın?”
“Ah alışılmış efendim, memnuniyetle,” demiş.
Çiftçi, öğlen yemeğinden geri döndükten sonra Jack’in çatıyı evvelkinden bile daha hoş yaptığını görmüş, zira Jack, çocuklardan yeni sazlar istemiş. Efendisi gelince “Hadi Jack, artık git ve yavruları bulup meskene getir,” demiş.
“Onları nerede arayayım?”
“Git ve güya senin malınmış üzere orta.”
Bunun üzerine Jack, inek yavrularını gün batmadan arayıp bulmuş.
Ertesi sabah efendisi, “Jack, bataklıktan otlağa giden yol çok makus durumda, her adımda koyunların ayağı batıyor; git ve koyunların ayağına düzgün bir yol yap,” demiş. Aşağı üst bir saat sonra bataklığın yakınına geldiğinde ise Jack’i bıçağını bilerken bulmuş, koyunlar ise oldukları yerde bekliyorlarmış.
“Sen yolu bu türlü mi onarıyorsun Jack?” demiş.
“Her şeyin bir başı vardı efendim,” demiş Jack. “Ayrıca başlamak bitirmenin yarısıdır. Bıçağı biliyorum, böylelikle sürüdeki her bir koyunun ayağını alabileceğim, siz de çok mutlu kalacaksınız.”
“Koyunlarımın ayaklarını mı alacaksın? Namussuz herif! Ne diye alacaksın söyler misin?”
“Tabii ki söylediğiniz üzere yolu onarmak için. Siz demediniz mi ‘Jack, koyunların ayağından düzgün bir yol yap,’ diye?”
“Ah aptal herif ah, koyunların ayağına düzgün bir yol yap dedim.”
“İyice belirtmediğiniz yazık olmuş efendim. Şayet anladığım halde devam etmemi istemiyorsanız bir pound on üç penimi verin.”
“O bir pound on üç peni boğazında kalsın!”
“Dua etmek beddua etmekten daha düzgündür efendim. Yoksa anlaşmamızdan pişman mısınız?”
“Hayır, şimdi hiçbir halde pişman değilim.”
Ertesi gece efendisi bir düğüne gidecekmiş ve çıkmadan evvel Jack’e, “Gece yarısında ayrılacağım, sonradan senin de gelmen gerekiyor, zira içkiyi fazla kaçırabilirim ve beni meskene sen getirmelisin. Şayet erken gelirsen etrafa bir göz atıp beni bul ki sana bir şeyler ikram etmelerini söyleyeyim,” demiş.
Saat on bir civarı efendi, içkiye o denli bir gömülmüş ki yanağına yapış yapış bir şeyin çarptığını hissetmiş. Bardağının yanına düşen şeye baktığında gördüğü şey ise bir koyun gözüymüş. Kimin neden bu türlü bir şey yaptığını anlayamamış. Bir müddet sonra öteki yanağına da bir darbe almış, o da bir koyun gözüymüş. Başı güzelce karışmış, fakat hiçbir şey söylememek daha âlâ olur diye düşünmüş. İki dakika sonra tam içkisinden yudumlamak için ağzını açmış ki atılan göz bu defa ağzına düşmüş. Süratle tükürüp bağırmaya başlamış “Evin sahibi, bu türlü bir saygısızlığı yapacak adamı konutunda tutmaya hiç utanmıyor musun?”
“Efendim,” demiş Jack. “O adamı suçlamayın, zira gözleri ben atıyordum, burada olduğumu belirli etmek için. Gelin ve damadın sıhhatine içmek için gelmiştim. Gelmemi de siz söylemiştiniz.”
“Senin bu türlü bir serserilik yapacağını biliyordum, pekala İlah aşkına, gözleri nereden aldın?”
“Tabii ki koyunlarınızın başından. Komşuların hayvanlarından almamı istemezdiniz herhalde, zira beni çabucak zindana atarlardı.”
“Seninle karşılaştığım güne lanet olsun.”
“Hepiniz şahitsiniz,” demiş Jack. “Efendim benimle karşılaştığı için pişman. Artık vaktim doldu. Efendim, siz de maaşımın iki katını verin, sonra da yan odaya geçin; ben omuzlarınızdan başlayıp kalçalarınıza kadar olan sırt derinizi yüzerken de düzgün durun.”
Herkes buna karşı çıkmış, fakat Jack “Bu adam, iki kardeşimin sırtını yüzerken ona hiç mani olmadınız, şu an o iki kardeşim beş parasız ve sırtları yüzülmüş bir halde zavallı annemin yanındalar,” demiş. Odadakiler mutabakat kaidelerini duyunca işin yapıldığını görmek için sabırsızlanmaya başlamışlar. Efendi, haykırıp kükremiş, lakin yanında ona yardım edebilecek kimse yokmuş. Kalçalarına kadar kıyafetlerini çıkarmış ve yan odaya yatırılmış. Jack, et bıçağı elinde, başlamaya hazırmış.
“Şimdi seni yaşlı canavar,” demiş, bu sırada bıçağını odanın tabanına sürtüyormuş. “Sana bir teklif sunacağım. İki kat maaşımla birlikte zavallı kardeşlerime takviye olmam için iki yüz gine verirsen derini yüzmeyeceğim.”
“Asla! Derimi doruktan tırnağa yüzmeni tercih ederim.”
“Peki öyleyse,” demiş Jack sırıtarak, ama attığı birinci minik kesikte cimri efendisi kükreyip “Dur, dur! Parayı vereceğim,” demiş.
“Şimdi sevgili komşular, benim hakkımda makus düşünmemelisiniz. Bir sıçanın bile gözlerini çıkaracak bir insan değilim. O gözlerin hepsini kasaptan aldım ve sadece üç adedini kul landım.”
Böylece hepsi tekrar başka odaya geçmişler, Jack’i de ortalarına alıp sıhhatine kadeh kaldırmışlar, o da bir bir herkesin sıhhatine içmiş. Sonradan altı kuvvetli adam, onu ve efendisini konuta götürmüş; efendisi Jack’e olan borcunu ödeyene kadar bu adamlar salonda beklemiş. Meskene vardığında zavallı annesi ve derisi yüzülen kardeşleri âdeta bayram etmiş; artık hiç kimse ona Aptal Jack demeyecekmiş, yeni lakabı ise Deri Yüzen Jack’miş.
