Çok büyük bir ülkenin hükümdarı öldüğünde, tek çocuğuna bakması için geride kraliçesini bırakmış.
Bu çocuk çok hoş bir kızmış; annesi onu çok severmiş ve ona karşı çok nazikmiş.
İyi bir peri de varmış, prensese düşkünmüş ve annesine ona göz kulak olması için yardım edermiş. Prenses büyüdüğünde, çok uzaklarda yaşayan bir prensle nişanlanmış; evlenme vakti yaklaştığında, prensin ülkesine yanlışsız yola çıkmaya hazırlanmış. Annesi kraliçe bir sürü değerli şey hazırlamış; mücevherler, altınlar, gümüşler, incik boncuklar, hoş elbiseler, elhasıl kraliyet gelinine yakışan her şeyi. Prensesle birlikte cet binmesi ve onu damadın ellerine teslim etmesi için bir de hizmetçi vermiş; seyahat için her birinin bir atı varmış.
Prensesin atı perinin armağanıymış, ismi Falada’ymış ve konuşabiliyormuş.
Yola çıkma vakti geldiğinde, peri prensesin yattığı odaya girmiş ve küçük bir bıçak alıp prensesin saçından bir tutam keserek prensese vermiş ve “Buna düzgün bak sevgili çocuğum, zira bu yolda işine yarayabilecek bir tılsımdır,” demiş. Akabinde hepsi prensesten kederli bir halde ayrılmışlar; prenses de saç tutamını koynuna koymuş, atına binmiş ve damadının krallığına hakikat yola çıkmış.
Bir gün, bir derenin yanından geçerlerken, prenses çok susamış: hizmetçisine, “Lütfen in ve bana şu dereden altın kabımla biraz su getir, zira içmek istiyorum,” demiş. Hizmetçi, “Hayır,” demiş, “eğer susadıysan, kalk ve suyun yanına eğilip iç; artık senin hizmetçin olmayacağım. O kadar susamıştı ki, inip küçük derenin üzerine diz çöktü ve içti; zira korkmuştu ve altın kupasını çıkarmaya yürek edememişti ve ağlayarak, ” Yazıklar olsun! Bana ne olacak?” dedi. Ve saç ona yanıt verdi ve şöyle dedi:
” Yazık! Yazık! Şayet annen bunu bilseydi, buna çok üzülürdü.
Ama prenses çok nazik ve uysaldı, bu yüzden hizmetçisinin makus davranışı hakkında hiçbir şey söylemedi, tekrar atına bindi.
Böylece yollarına devam ettiler; gün öylesine sıcak, güneş öylesine kavurucuydu ki, gelin tekrar çok susamaya başlamıştı; sonunda bir ırmağa geldiklerinde, hizmetçisinin kaba konuşmasını unutup, “Lütfen aşağı in ve bana altın kupamda içmem için biraz su getir,” dedi.
Ama hizmetçi ona eskisinden daha kibirli bir halde karşılık verdi: “İstersen iç, ancak ben senin hizmetçin olmayacağım. Prenses o kadar susamış ki, atından inip yere uzandı ve başını akan derenin üzerine koyup ağlayarak, “Bana ne olacak?” diye sordu. Ve saç tutamı ona tekrar yanıt verdi:
“Eyvah! Eyvah! Annen bunu bilseydi, çok üzülür, çok pişman olurdu.
Ve genç kız içmek için eğildiğinde, saç tutamı koynundan düşerek suyla birlikte akıp gitti. Gelin o kadar korkmuştu ki, saçı göremedi fakat hizmetçisi gördü ve çok sevindi, zira tılsımı biliyordu ve zavallı gelin saçını kaybettiğine nazaran artık onun gücüne sahip olabilirdi. Gelin içmeyi bitirip tekrar Falada’ya binmek istediğinde, hizmetçi, ‘Falada’ya ben binerim, onun yerine benim atımı alabilirsin’ dedi; böylelikle gelin atını bırakmak zorunda kaldı ve kısa bir mühlet sonra kraliyet kıyafetlerini çıkarıp hizmetçisinin eski püskü kıyafetlerini giydi.
Nihayet seyahatlerinin sonuna yaklaştıklarında, bu hain hizmetçi, olanları birine anlatırsa onu öldürmekle tehdit etti. Lakin Falada her şeyi gördü ve güzel not etti.
Hizmetçi Falada’ya bindi, gerçek gelin de öbür cet bindi ve sonunda kraliyet sarayına gelene kadar bu formda yollarına devam ettiler. Gelişleri büyük bir sevinçle karşılanmıştı ve prens onları karşılamak için uçarak geldi ve karısı olacak kişinin o olduğunu düşünerek hizmetçiyi atından indirdi ve onu üst kattaki kraliyet odasına götürdü; gerçek prensese ise aşağıdaki salonda kalması söylendi.
O sırada yaşlı hükümdarın yapacak öbür bir işi yoktu; bu yüzden mutfak penceresinde oturup olup bitenleri izleyerek kendini eğlendirdi ve kızı avluda gördü. Kız çok hoş ve bir hizmetçi için fazla narin göründüğünden, kraliyet odasına çıkıp geline yanında getirdiği ve avluda öylece duran kızın kim olduğunu sordu. “Yolda bana eşlik etsin diye yanımda getirdim” dedi gelin; ” Kıza yapacak bir iş verin de boş durmasın.
Yaşlı kral bir müddet kızın yapabileceği bir iş bulamadı lakin sonunda, ‘Kazlarıma bakan bir delikanlı var; gidip ona yardım edebilir’ dedi. Gerçek gelinin hükümdarın kazlarına bakmasına yardım edeceği bu delikanlının ismi Curdken’di.
Ama düzmece gelin prense, ‘Sevgili kocacığım, lütfen bana bir güzellik yap’ dedi. “‘Yaparım,’ dedi prens. “O vakit kasaplarından birine söyle, bindiğim atın başını kessin, zira çok asiydi ve yolda beni çok rahatsız etti”; lakin gerçek şuydu ki, Falada’nın bir gün konuşmasından ve prensese yaptığı her şeyi anlatmasından çok korkuyordu. Bayan hedefine ulaştı ve sadık Falada öldürüldü. Gerçek prenses bunu duyunca çok ağladı ve adama Falada’nın başını, her sabah ve akşam geçmek zorunda olduğu kentin büyük ve karanlık bir kapısına çivilemesi için yalvardı. Bunun üzerine kasap kızın isteğini yerine getireceğini söyledi ve kafayı kesip karanlık kapının altına çiviledi.
Kız sonraki sabah erkenden Curdken’le birlikte kapıdan çıkarken hüzünle şöyle dedi:
“Falada, Falada, orada asılı duruyorsun!
ve baş yanıt verdi:
‘Gelin, gelin, orada duruyorsun! Yazık! Yazık! Annen bunu bilseydi, buna ne yazık ki çok üzülürdü.
Ardından kentten çıktılar ve kazları sürdüler. Kız çayıra gelince, oradaki bir banka oturdu ve dalgalanan saçlarını salıverdi, saçları saf gümüştendi. Curdken saçların güneşte parladığını görünce koştu ve saçlarından birkaçını koparmak istedi, fakat kız ağladı:
“Es, es, es! Curdken’in şapkasını düşür! Üfle, rüzgâr, üfle! Bırak peşinden gitsin! Zirvelerde, bayırlarda ve kayalıklarda, gümüşi bukleler taranıp kıvrılıncaya kadar savrulsun!
O vakit o denli güçlü bir rüzgâr çıktı ki, Curdken’in şapkasını uçurdu ve şapka dorukların üzerinden uçup gitti. Adam dönüp şapkanın peşinden koşmak zorunda kaldı; geri döndüğünde kız saçlarını taramayı ve kıvırmayı bitirmiş ve inançlı bir halde tekrar yerine koymuştu. Adam o vakit çok kızdı, hızı asıldı ve onunla hiç konuşmadı; akşam hava kararıncaya kadar kazları izlediler ve sonra onları meskene yanlışsız sürdüler.
Ertesi sabah, karanlık kapıdan geçerlerken, zavallı kız Falada’nın başına baktı ve ağladı:
“Falada, Falada, orada asılı duruyorsun!
“Falada’nın başı da şöyle yanıt verdi:
‘Gelin, gelin, orada duruyorsun! Eyvah! Eyvah! Anne bunu bilseydi, çok üzülür, çok pişman olurdu.
Kız kazları sürdü, sonra yeniden çayıra oturdu ve eskisi üzere saçlarını taramaya başladı; Curdken ona yanlışsız koştu ve saçlarını tutmak istedi; lakin kız çabucak bağırdı:
“Es, meltem, es! Curdken’in şapkasını düşür! Üfle, rüzgâr, üfle! Bırak peşinden gitsin! Zirvelerde, bayırlarda ve kayalıklarda, gümüşi bukleler taranıp kıvrılıncaya kadar savrulsun!
Derken rüzgâr gelip adamın şapkasını uçurdu; şapka zirvelerin üzerinden çok uzaklara uçtu, adam da peşinden koşmak zorunda kaldı; adam geri döndüğünde kız saçlarını tekrar bağlamıştı ve her şey yolundaydı. Böylelikle hava kararıncaya kadar kazları izlediler.
Akşam meskene döndüklerinde, Curdken yaşlı hükümdara gidip, “Kazlara bakmam için o garip kızın bana daha fazla yardım etmesine müsaade veremem,” dedi. “Neden?” dedi kral. “Çünkü yeterlilik yapmak yerine, bütün gün benimle dalga geçmekten öteki bir şey yapmıyor. Kral sonra ona olanları anlattırdı. Curdken şöyle dedi: “Sabahları kaz sürümüzle karanlık kapıdan geçerken ağlıyor ve duvarda asılı duran bir atın başıyla konuşuyor ve şöyle diyor:
“Falada, Falada, orada asılı duruyorsun!
ve baş karşılık veriyor:
‘Gelin, gelin, işte oradasın! Yazık! Yazık! Şayet annesi bunu bilseydi, buna çok üzülürdü.
Ve Curdken hükümdara kazların beslendiği çayırda neler olduğunu anlatmaya devam etti; şapkasının nasıl uçtuğunu ve nasıl peşinden koşmak zorunda kaldığını ve kaz sürüsünü kendi başlarına bıraktığını. Yaşlı kral çocuğa sonraki gün tekrar dışarı çıkmasını söyledi; sabah olduğunda da karanlık kapının gerisine geçip Falada’yla nasıl konuştuğunu ve Falada’nın ona nasıl yanıt verdiğini dinledi. Sonra tarlaya gitti ve çayırın kenarındaki bir çalılığa saklandı ve çok geçmeden kaz sürüsünü nasıl sürdüklerini ve kısa bir mühlet sonra güneşte parlayan saçlarını nasıl hür bıraktığını kendi gözleriyle gördü. Akabinde onun şöyle dediğini duydu:
“Es, rüzgâr, es! Curdken’in şapkasını düşür! Üfle, rüzgâr, üfle! Bırak peşinden gitsin! Zirvelerde, bayırlarda ve kayalıklarda, gümüşi bukleler taranıp kıvrılıncaya kadar savrulsun!
Ve çok geçmeden bir rüzgâr çıktı ve Curdken’in şapkasını alıp götürdü, Curdken şapkanın peşinden giderken, kız da saçlarını tarayıp kıvırmaya devam etti. Yaşlı kral bütün bunları gördü ve kimseye görünmeden meskenine döndü; küçük kaz kız akşam geri döndüğünde onu yanına çağırdı ve neden bu türlü yaptığını sordu. Kız gözyaşlarına boğuldu ve “Bunu sana ya da diğer birine söylememeliyim, yoksa hayatımı kaybederim” dedi.
Ama yaşlı kral o kadar yalvardı ki, kız başından geçenleri sözü sözüne anlatana kadar rahat vermedi. Bu türlü yapması onun için büyük bir talihti, zira bunu yaptığında kral ona kraliyet giysileri giydirilmesini emretti ve ona şaşkınlıkla baktı, o kadar hoştu ki.
Sonra oğlunu çağırdı ve ona yalnızca geçersiz bir gelini olduğunu söyledi; zira gerçek gelin yanında dururken, o yalnızca bir hizmetçiydi.
Genç kral onun hoşluğunu görünce ve ne kadar uysal ve sabırlı olduğunu duyunca çok sevindi ve geçersiz geline hiçbir şey söylemeden, bütün saray halkı için büyük bir şölen hazırlanmasını emretti. Damat en doruğa oturdu, düzmece prenses bir yanda, gerçek prenses başka yandaydı; lakin kimse prenses olduğunu bilmiyordu, hoşluğuyla herkesin gözlerini kamaştırıyordu; parlak elbisesini giydiğinden beri küçük kaz kızına hiç benzemiyordu.
Yediler, içtiler ve çok eğlendiler, yaşlı kral onlara bir masal anlatacağını söyledi. Böylelikle prensesin hikâyesini güya daha evvel duymuş üzere anlatmaya başladı ve gerçek hizmetçi kıza, bu türlü davranan birine ne yapılması gerektiğini düşündüğünü sordu.
Sahte gelin, “Keskin çivilerle tutturulmuş bir fıçının içine atılmasından ve iki beyaz atın ona koşulup ölene kadar sokak sokak sürüklenmesinden daha yeterli bir şey olamaz,” dedi. “O sensin!” dedi yaşlı kral; “ve sen kendini nasıl yargıladıysan, sana da o denli yapılacak.
Ve genç kral gerçek karısıyla evlendi ve hayatları boyunca barış ve memnunluk içinde krallıkta karar sürdüler; güzel peri onları görmeye geldi ve sadık Falada’yı tekrar hayata döndürdü
