Çok yiyen kaplan daha fazlasını yutamaz, bu yüzden akbaba itimatla aşağı inebilir.
Tibet Atasözü.
Bir vakitler, büyük ve düz bir dağın doruğunda, Gencog isminde bir hükümdarın karar sürdüğü bir ülke varmış.
Kral hoş bir bayanla evlenmiş ve ona Nyema ismini verdikleri bir oğul vermiş. Onu doğururken bayan ölmüş ancak bebek yaşamış.
Kral öbür bir eş almış ve Däwä ismini verdikleri bir oğulları daha olmuş. Bir gün kendi kendine “oğlumun kral olma bahtı yok, zira büyük oğul doğuştan hak sahibidir ve hükümdar olacağı kesindir” diye düşünmüş.
Bunun üzerine bayan planlar yapmaya ve büyük oğlunu öldürüp kendi oğlunun krallığı yönetmesini sağlayacak bir yol düşünmeye başlamış.
Bir gün çok hastaymış üzere yapıp inleyerek ve ağlayarak yere yuvarlanmış. Kral onu görünce çok telaşlanmış ve “Neyin var senin?” diye sormuş. Bayan karşılık vermiş: “Küçüklüğümden beri bu hastalığı çekiyorum fakat hiç bu kadar sıkıntı olmamıştı. Tedavi etmenin bir yolu var, lakin çok güç ve acı, bu yüzden bu sefer ölmek zorundayım.”
Kral sormuş: “Seni güzelleştirmenin yolu nedir? Ölmeni istemiyorum, zira bu kalbimi kırar ve ben de daha fazla kral olmak istemem. Bana devayı söylemelisin ki seni kurtarabileyim.”
Kadın bir mühlet tereddüt etmiş fakat sonunda şöyle demiş: “Oğullarından biri öldürülmeli ve ben de onun kalbini tereyağıyla yemeliyim, lakin görüyorsun ki büyük oğlun prens ve tahtın varisi, küçük oğlun ise benim kanımdan ve canımdan, bu yüzden hayatımı kurtaracak olsa bile onun kalbini yiyemem.”
Kral çok üzülmüş ve sonunda şöyle demiş: “Bir oğlumu başkası kadar seviyorum ve kalbim her ikisi için de birebir formda acıyor, lakin bir iki gün içinde büyüğü öldüreceğim, zira küçüğü öldürmenin bir faydası olmaz.”
Bir müddet sonra küçük kardeş ne yapılacağını öğrenmiş ve büyük kardeşe gidip durumu anlatmış ve “Bu hususta ne yapalım?” diye sormuş. Büyük kardeş, “Küçük kardeşim, babanla kalmalı ve kral olmalısın. O seni öldürmeyecek ve ben de kaçacağım.” Küçük kardeş bu duruma çok üzülmüş ve kalbi acıyarak, “Eğer sen gideceksen ben de gitmek istiyorum. Burada sensiz kalmak istemiyorum.”Pekâlâ,” diye yanıt vermiş oburu, “dilersen gelebilirsin.” Böylelikle birlikte o gece yarısı sıvışıp gitmeyi ve gittiklerini kimseye söylememeyi kararlaştırmışlar. Birilerinin gittiklerini öğrenmesinden korktukları için yanlarına tsamba almamışlar. Birkaç tsamba çantaları varmış ve içlerinde lamaların kullandığı kurutulmuş tsamba tormaları varmış. Artık bu tormalar tsamba’dan yapılmış küçük koni halindeki gövdelerdir ve lamalar dua okurken kullanılırlar. İçlerinin şeytanlarla dolu olduğu ve lamaların kutsal kitaplarını okurken onları içine çektikleri varsayılır.
Ayın on beşinde gece yarısı yola çıkmışlar ve kurumuş tsamba’ları bitene ve çok aç ve susuz kalana kadar gece gündüz dağlarda ve vadilerde seyahat etmişler. Sonunda bir köye varmışlar lakin su yokmuş. Bir müddettir çok az yemek yedikleri ve su içmedikleri için genç olan artık zayıflamaya başlamıştı. Bu yüzden Nyema ona, “Bu küçük köyde bekle ve dinlen, ben de gidip biraz su bulabilecek miyim diye bakacağım” demiş. Nyema su aramak için dağın etrafını büsbütün dolaşana kadar yoluna devam etmiş ancak hiç su bulamamış. Küçük kardeşini bıraktığı yere geri döndüğünde onun ölmüş olduğunu görmüş. Çok üzülmüş ve onun için dua taşlarından bir mezar inşa etmiş ve bir sonraki bedenlenişinde memnun bir hayat sürmesi ve bu seferki üzere çok fazla keder çekmemesi için dua etmiş.
Nyema daha sonra oradan ayrılmış ve iki dağ sırasını aşarak, içinde büyük bir kapı bulunan bir uçuruma gelmiş ve mağarada yaşlı bir münzevi lama bulmuş. Yaşlı adam onu görünce şöyle demiş: “Sen düzgün bir adamsın, sana bakınca bunu anlıyorum. Buraya nasıl geldin?” Nyema başına gelen her şeyi ve meskenden neden kaçtığını anlatınca yaşlı adam, “Burada kalıp benim oğlum olabilirsin, ben de küçük kardeşini tekrar hayata döndürmesi için yaradanlara dua edeceğim” demiş. Birkaç gün içinde küçük kardeş hayata dönmüş ve ağabeyinin izini takip ederek yaşlı münzevinin meskenine gelmiş ve ikisi de yaşlı lamanın oğulları olarak orada kalmışlar.
Dağın zirvesindeki bu mağaranın altında, çok âlâ bir hükümdarın yaşadığı bir kent ve kentin yakınında da tüm halkın tarlalarını suladığı büyük bir göl varmış. Her yıl gölde yaşayan yılan rabbine bir adak sunulması gerekiyormuş ki kızıp suyu uzak tutmasın. Bu sunu için beşerler kaplan yılında doğmuş bir insanı kurban etmeliymiş. Fakat vakit gelmiş, o yıl doğan herkes ölüp gitmiş ve kurban edecek kimse kalmamış.
Bir gün hükümdarı gören çocuklar ona şöyle demişler: “Her gün sığırları gütmek için dağa çıktığımızda orada yaşayan bir lama görüyoruz. Bu lamanın iki oğlu var ve büyük olan kaplan yılında doğdu.” Bunun üzerine kral bunun yanlışsız olup olmadığını görmek için üç adamını göndermiş. Adamlar mağaraya gitmişler ve kapıyı çalmışlar. Lama kapıyı açmış ve “Ne istiyorsunuz?” diye sormuş.
Adamlar, “Kral iki oğlunuz olduğunu ve birinin kaplan yılında doğduğunu duymuş,” diye yanıt vermişler, “göl ilahına sunacağımız adak için ona gereksinimimiz var.”
Lama, “Ben bir lama’yım, nasıl iki oğlum olabilir ki?” diye karşılık vermiş. Sonra kapıyı yüzlerine kapatmış ve çocukları büyük bir su fıçısının içine saklamış. Bu muamele adamları kızdırmış ve birkaç taş alıp kapıyı kırmışlar. Her yerde çocukları aramışlar ancak çocuklar o kadar ihtimamla saklanmışlar ki bulamamışlar, bu yüzden hayal kırıklığına uğrayarak birkaç taş alıp yaşlı adamı dövmüşler. Çocuklar buna dayanamamış ve saklandıkları yerden çıkıp, “Buradayız, onu daha fazla dövmeyin” diye seslenmişler.
Bunun üzerine adamlar büyük oğlu bağlamışlar ve onu yanlarına alarak hükümdara götürmüşler. Lama ve küçük kardeş o gittikten sonra çok üzülmüşler. Adamlar Nyema’yı hükümdarın sarayına götürmüşler ve sunu vakti gelmediği için sarayın avlusunda özgür kalmasına müsaade verilmiş.
Kralın bir kızı varmış ve Nyema’nın ne kadar güzel olduğunu görünce ona meczup üzere aşık olmuş ve nereye giderse gitsin onu izlemeye başlamış.
Sonunda o gün gelmiş ve Nyema’yı göle atmaya götürmüşler. Hükümdarın kızı da peşlerinden gitmiş ve yalvarırcasına, “Lütfen onu göle atmayın, lakin atmanız gerekiyorsa beni de atın,” demiş.
Kızının bu formda davrandığını görmek hükümdarı kızdırmış ve “Onu da atın” diye seslenmiş. Böylelikle ikisini de göle atmışlar. Nyema çok üzülmüş ve şöyle düşünmüş: “Benim atılmam kıymetli değil, zira ben kaplan yılında doğdum ve yılan rabbi kızarsa tüm halk açlıktan ölecek, fakat prensesin benim yüzümden ölmesi gereksiz görünüyor.” Kız kendi kendine, “Ben yalnızca bir kızım ve beni içeri atsalar da değerli değil, lakin bu güzel genç adamı öldürmeleri çok kötü” diye düşünmüş.
Göle hükmeden ilah, birbirlerini çok sevdikleri için ikisinin de ölmesinin makus olacağını düşünmüş, bu yüzden suya atıldıklarında onları kıyıya taşımış ve ikisi de boğulmamış. İlah insanlara artık kurban etmenin gerekli olmadığını, kurban olmadan da bol su olduğunu göreceğini söylemiş.
Nyema prensese şöyle demiş: “Sen babana git ve yılan yaradanının söylediklerini ona anlat. Ben bir müddetliğine lama ve kardeşimi görmeye gitmek istiyorum. Birkaç gün içinde döneceğim ve evleneceğiz.”
Prenses saraya geri dönmüş ve Nyema da mağaraya gitmiş. Kapıyı çaldığında cılız bir ses karşılık vermiş ve kapıyı açtığında yaşlı lama zayıf bir sesle, “İki oğlum vardı, lakin kral yılan ilahına kurban etmek için birini benden aldı ve artık ben ve öbür oğlum ölmek üzereyiz” demiş.
Nyema, “İşte oğlun geri döndü.” demiş. Akabinde onları yıkayıp beslemiş ve kısa müddette güzelleşmişler ve onu tekrar yanlarında gördükleri için çok memnun olmuşlar.
Prenses saraya döndüğünde herkes onu gördüğüne çok sevinmiş. Babası ona Nyema’nın ölüp ölmediğini sormuş, o da şöyle yanıt vermiş: “Hayır, onun güzelliği sayesinde yaşıyorum. Yılan rabbi ne kaplan yılında ne de öteki bir yılda artık insan kurban edilmesini istemiyor ve su her vakit gelecek ve asla kesilmeyecek.”
Kral ve baş adamları kurtulmuş olmalarının ve göl ilahının bu kadar nazik davranmasının mucizevi olduğunu düşünmüşler. Bunun üzerine kral Nyema’nın huzuruna getirilmesini emretmiş. Bunun üzerine haberciler gönderip bu sefer üçünü dağdan aşağı inmeye davet etmişler ve geldiklerinde kral onları onurlandırmak için yüksek sıraların üzerine oturtmuş.
Sonra Nyema’ya, “Sen mucizeler yaratıyorsun, nitekim bu yaşlı münzevinin oğlu musun?” diye sormuş. Nyema şöyle karşılık vermiş: “Hayır, ben Kral Genchog’un oğluyum. Kardeşim ve ben canımızı kurtarmak için krallıktan ve babamın karısından, ki o benim gerçek annem değildi, kaçtık.” Bunun üzerine kral, onun bir hükümdarın oğlu olduğunu bildiği için çok mutlu olmuş ve kızını onunla evlendirmiş. Ona sadece kızını değil, asasını da vermiş ve yaşlanmakta olduğu için kendi yerine karar sürmesine müsaade vermiş.
Bunun üzerine Nyema tüm halka bir ziyafet vererek yedi gün boyunca keyifli vakit geçirmelerini sağlamış. Bir gün tahta çıktığında Dowd’a, “Küçük kardeşim, meskene dönüp babanı ve anneni görmelisin, zira onlardan ayrılalı uzun vakit oldu” demiş. Yeni kral kardeşine mücevherler, altın ve gümüş verdikten sonra daima birlikte gitmeye karar vermişler. Yanlarına öküz yükü mal, birçok armağan, tüm hizmetkârları ve prensesle iki oğlunu alarak yola koyulmuşlar. Büyük dağların yarısına geldiklerinde bir mektup yazmışlar ve babalarına geldiklerini bildirmek için bir haberci ile göndermişler. Babaları iki oğlunun hâlâ hayatta olduğunu duyunca çok sevinmiş ve onları karşılamak için adamlarını göndermiş. Onları karşıladıktan ve büyük oğlunun bir krallığı olduğunu öğrendikten sonra, tacını küçük oğluna devretmiş, ki bu tam da annesinin istediği şeymiş. Ziyaretten sonra büyük oğul prensesini alıp krallığına geri dönmüş ve ikisi de uzun müddet karar sürüp memnun mesut yaşamışlar.
